Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát là một trong những dòng tượng được đặt làm nhiều cho chùa và không gian thờ Phật. Tuy nhiên với tượng gỗ đặt theo yêu cầu, điều quan trọng không chỉ là lựa chọn đúng tên tượng mà còn phải xác định rõ mẫu tạo hình, kích thước, diện tượng, thế tay, y áo, bệ và phương án hoàn thiện trước khi bắt đầu chế tác.
Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng nhận tạc Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát bằng gỗ theo ảnh mẫu và kích thước thực tế tại Sơn Đồng – Hoài Đức – Hà Nội. Khách hàng có thể chọn mẫu xưởng đã từng thực hiện hoặc gửi hình ảnh pho tượng mong muốn. Với công trình đã có tượng cũ, xưởng cũng có thể căn theo hình dáng, tỷ lệ và phong cách của pho hiện tại để chế tác lại.
Đối với Quan Âm, phần khó nhất thường không nằm ở số lượng hoa văn. Người thợ phải xử lý được khuôn mặt từ hòa, tỷ lệ đầu – vai – thân, dáng tay, các lớp y áo và toàn bộ thế tượng sao cho khi nhìn chính diện lẫn góc nghiêng đều tự nhiên. Vì vậy phần mộc cần được sửa kỹ và nên được khách duyệt trước khi chuyển sang sơn hoặc hoàn thiện bề mặt.
Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát bằng gỗ cần chú ý điều gì khi đặt làm?
Quán Thế Âm Bồ Tát là hình tượng gắn với lòng từ bi trong Phật giáo Đại thừa. Trong nghệ thuật tượng tại Việt Nam, Ngài được thể hiện dưới nhiều hình thái khác nhau. Chính vì vậy, chỉ nói “làm Tượng Quan Âm” là chưa đủ để xác định một pho tượng cụ thể.
Chẳng hạn, Quan Âm Tọa Sơn có bố cục riêng với núi hoặc mỏm đá; Thiên Thủ Thiên Nhãn lại là một hình thái phức tạp với hệ thống nhiều tay; còn các mẫu Quán Thế Âm Bồ Tát thông thường có thể khác nhau ở tư thế đứng, ngồi, thế tay, tịnh bình, dương liễu, mão, y áo hoặc tòa sen. Những hình thái này không nên gom thành một mẫu duy nhất.
Vì vậy khi đặt tạc, xưởng ưu tiên xác định đúng pho tượng mà khách thực sự muốn làm. Mẫu càng rõ, người thợ càng có cơ sở để xử lý tỷ lệ và chi tiết chính xác hơn. Với những công trình thờ tự đã có hệ tượng, ảnh toàn bộ không gian cũng rất quan trọng để pho Quan Âm mới không bị quá lớn, quá nhỏ hoặc khác hẳn phong cách các tượng xung quanh. Quan Âm Tọa Sơn
Diện tượng là phần quyết định cảm nhận đầu tiên
Với Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát, khuôn mặt thường là phần được người xem chú ý đầu tiên. Một pho tượng có thể được làm rất kỹ ở y áo hay bệ nhưng nếu diện cứng, mắt thiếu cân hoặc miệng không tự nhiên thì tổng thể vẫn khó tạo được cảm giác từ hòa.
Khi sửa diện, người thợ không thể chỉ tập trung vào từng bộ phận riêng lẻ. Mắt phải đi cùng mày, mũi phải cân với má và miệng, cằm phải liên hệ với cổ và toàn bộ đầu phải phù hợp với vai. Một thay đổi rất nhỏ ở độ mở mắt, khóe miệng hoặc độ đầy của má cũng có thể làm sắc thái pho tượng thay đổi đáng kể. Thiên Thủ Thiên Nhãn
Vì vậy, diện Quan Âm cần được kiểm tra ở nhiều góc. Chính diện giúp nhìn sự cân đối hai bên, trong khi góc 45 độ và góc nghiêng cho thấy rõ hơn độ nhô của mũi, má, cằm, tai và mối liên hệ giữa đầu với cổ. Đối với tượng đặt cao, góc nhìn từ phía dưới cũng cần được tính ngay trong quá trình sửa mộc.
Điểm quan trọng là không nên cố làm khuôn mặt “hiền” bằng cách thu nhỏ tất cả chi tiết hoặc tạo nụ cười quá rõ. Diện tượng phải bám mẫu và giữ được sự tự nhiên của hình khối.
Thế tay, vật phẩm và y áo phải được chốt ngay từ đầu
Tượng Quán Thế Âm có nhiều cách thể hiện thế tay và vật phẩm khác nhau. Một số mẫu có tịnh bình, dương liễu hoặc các chi tiết nhận diện khác; một số mẫu lại được tạo theo thế tay riêng. Những phần này ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ bố cục, vì vậy không nên làm thân tượng xong rồi mới quyết định thêm vật phẩm.
Bàn tay là một trong những vùng dễ lộ tay nghề. Kích thước bàn tay phải phù hợp với khuôn mặt và thân tượng; ngón tay không nên quá dài hoặc quá mảnh; cổ tay và cánh tay phải nối với nhau tự nhiên. Nếu tay cầm vật phẩm, tư thế tay và vật phẩm cần được dựng đồng thời để tránh cảm giác gượng hoặc giống một chi tiết được gắn thêm sau.
Y áo cũng không nên hiểu là tập hợp thật nhiều đường chạm. Trước hết cần có khối áo lớn, sau đó mới tới nếp chính, nếp chuyển và các chi tiết nhỏ. Khi các nếp đi đúng theo hình thể, pho tượng sẽ có chiều sâu hơn mà không cần phủ kín bề mặt bằng những đường đục vụn.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa một pho tượng “nhiều chi tiết” và một pho tượng được làm kỹ. Hàng kỹ nằm ở tỷ lệ, chuyển khối và mức độ sửa chứ không chỉ ở số lượng hoa văn. Người đặt có thể đối chiếu thêm các mẫu tượng Phật bằng gỗ tại xưởng để chọn đúng hình thái trước khi chốt mẫu.
Chọn kích thước Tượng Quan Âm theo không gian thực tế
Không nên chọn kích thước tượng chỉ từ một con số có sẵn trên mạng. Cùng một pho cao 80 cm nhưng nếu đặt trên ban nhỏ và đặt trong một gian chùa rộng sẽ cho cảm giác hoàn toàn khác nhau. Ngoài chiều cao, còn phải tính chiều rộng của vai và y áo, chiều sâu tư thế, kích thước tòa hoặc bệ và khoảng trống xung quanh.
Nếu tượng được làm để bổ sung vào một hệ tượng đang có, tỷ lệ với những pho còn lại càng quan trọng. Người thợ cần biết chiều cao bệ, cao độ đặt tượng và khoảng cách quan sát để cân kích thước hợp lý. Đặc biệt với tượng đặt trên cao, không thể chỉ phóng một mẫu nhỏ lên theo tỷ lệ máy móc; một số chi tiết cần được điều chỉnh để khi nhìn từ xa vẫn giữ được hình khối.
Khách chưa biết nên làm tượng cao bao nhiêu không nhất thiết phải tự chọn trước. Cách hiệu quả hơn là gửi ảnh chính diện của vị trí đặt cùng số đo cơ bản. Từ dữ liệu đó mới xác định được khoảng kích thước phù hợp và tránh trường hợp làm xong tượng rồi mới tìm cách đặt vừa.
Tạc Tượng Quán Thế Âm bằng gỗ gì?
Không có một loại gỗ phù hợp tuyệt đối cho mọi pho Quan Âm. Việc lựa chọn cần căn đồng thời vào mẫu, kích thước, phôi thực tế, phương án hoàn thiện và ngân sách.
Gỗ mít là loại được sử dụng khá phổ biến trong nghề tượng và đồ thờ truyền thống. Với gỗ mít, xưởng có thể trao đổi các phương án hoàn thiện như sơn son thếp vàng, sơn giả cổ hoặc PU khi phù hợp với yêu cầu thành phẩm. Nếu khách muốn giữ màu và phô vân gỗ nhiều hơn, gụ hoặc hương có thể được cân nhắc tùy mẫu và phôi thực tế.
Gỗ dổi cũng có thể sử dụng với những mẫu phù hợp. Theo phương án hoàn thiện của xưởng, gỗ dổi dùng sơn son thếp vàng hoặc sơn giả cổ, không làm PU.
Điều cần tránh là chọn loại gỗ chỉ vì nghe nói “đắt hơn thì tượng sẽ đẹp hơn”. Với tượng đặt làm, chất lượng tạo hình, sự phù hợp của phôi và phương án hoàn thiện mới là những yếu tố cần được xem cùng nhau.
Vì sao nên duyệt Tượng Quan Âm khi còn mộc?
Đây là một trong những bước quan trọng nhất khi đặt tượng theo yêu cầu.
Ở giai đoạn mộc, khách có thể nhìn rõ tỷ lệ, khuôn mặt, thế tay, nếp áo, bệ và bề mặt sửa mà chưa bị lớp sơn hoặc màu hoàn thiện làm thay đổi cảm nhận. Nếu diện cần mềm hơn, tay cần chỉnh lại hoặc một phần y áo chưa cân, đây là thời điểm phù hợp nhất để trao đổi với người thợ.
Với khách ở xa, việc duyệt mộc có thể thực hiện qua ảnh và video. Tuy nhiên ảnh nên được chụp có hệ thống, không chỉ gửi một tấm cận mặt. Tốt nhất khách nên được xem:
- ảnh toàn thân chính diện, hai góc 45 độ và hai bên;
- ảnh cận khuôn mặt, bàn tay và vật phẩm;
- ảnh bệ hoặc tòa;
- video quay vòng quanh pho tượng;
- nếu tượng làm theo một hệ có sẵn, thêm ảnh đặt thử trong tương quan với các pho khác nếu điều kiện cho phép.
Khi duyệt, nên nhìn tổng thể trước rồi mới xem chi tiết. Một pho tượng có mắt, miệng hay bàn tay được làm rất kỹ nhưng đầu quá lớn hoặc vai quá nhỏ thì tổng thể vẫn chưa cân.
Quy trình đặt tạc Tượng Quán Thế Âm tại xưởng
Quy trình nên bắt đầu từ mẫu chứ không phải từ việc chọn gỗ hay chọn màu. Khi khách đã xác định được pho Quan Âm muốn làm, xưởng mới căn theo kích thước không gian để tính tỷ lệ và chuẩn bị phôi.
Sau khi phá phôi, người thợ tạo các khối lớn của đầu, vai, thân, tay và bệ trước. Khi tổng thể đã ổn định mới đi sâu vào diện, bàn tay, y áo và các chi tiết theo mẫu. Cách làm này giúp tránh tình trạng sửa rất kỹ một vùng nhưng sau đó phải thay đổi vì tỷ lệ thân chưa đúng.
Trước khi hoàn thiện, tượng được sửa mộc và kiểm tra lại ở nhiều góc. Đây là giai đoạn khách nên duyệt kỹ nhất. Sau khi hai bên thống nhất phần mộc mới chuyển sang phương án sơn son thếp vàng, giả cổ, màu gỗ hoặc cách hoàn thiện khác phù hợp với loại gỗ và mẫu tượng.
Với tượng kích thước lớn, phương án vận chuyển cũng nên được tính từ đầu. Những phần tay, vật phẩm hoặc chi tiết nhô ra ngoài thân cần được cân cả về thẩm mỹ lẫn khả năng đóng gói và đưa vào công trình.
Giá Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát bằng gỗ phụ thuộc vào gì?
Không thể đưa một mức giá chung chỉ dựa vào tên “Tượng Quan Âm”. Hai pho cùng cao một mét nhưng khác mẫu, độ rộng, tư thế, tòa, vật phẩm và mức độ làm kỹ sẽ có lượng gỗ và công chế tác khác nhau.
Giá thực tế thường được xác định sau khi đã có mẫu và kích thước tương đối rõ. Loại gỗ ảnh hưởng đến chi phí vật liệu, còn mức độ phức tạp của diện, tay, y áo, vật phẩm và bệ ảnh hưởng trực tiếp tới lượng công. Phương án hoàn thiện cũng tạo chênh lệch vì tượng mộc, giả cổ, PU hay sơn son thếp vàng có quy trình khác nhau.
Vì vậy nếu muốn nhận báo giá sát thực tế, khách nên bắt đầu bằng ảnh mẫu + kích thước dự kiến + ảnh vị trí đặt. Nếu chưa biết kích thước tượng, chỉ cần gửi kích thước bệ và không gian để xưởng tư vấn trước.
Xưởng tạc Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát tại Sơn Đồng
Đồ Thờ Trần Hùng nhận tạc tượng và chế tác đồ thờ bằng gỗ tại Sơn Đồng – Hoài Đức – Hà Nội. Với Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát, xưởng nhận làm theo mẫu có sẵn, theo ảnh khách cung cấp, theo pho tượng cũ hoặc theo kích thước riêng của từng công trình.
Điểm mà khách hàng có thể kiểm tra trực tiếp không phải những câu quảng cáo như “đẹp nhất” hay “chuẩn tâm linh nhất”, mà là quá trình làm thật: mẫu được chốt thế nào, phôi gỗ ra sao, hình khối khi còn mộc, diện tượng sau khi sửa và thành phẩm trước khi giao.
Với những pho tượng cần đặt cùng hệ tượng đang có, khách nên gửi thêm ảnh toàn gian. Việc nhìn được cả không gian giúp người thợ cân tỷ lệ tốt hơn và tránh tình trạng pho tượng mới đẹp khi đứng riêng nhưng không phù hợp khi đưa vào vị trí thực tế.
Đặt tạc Tượng Quán Thế Âm theo mẫu tại xưởng tạc tượng Phật bằng gỗ
Nếu đang có một mẫu Quan Âm muốn làm, người đặt có thể xem trước quy trình làm việc tại xưởng Sơn Đồng, sau đó gửi ảnh mẫu cùng ảnh không gian và kích thước bệ. Từ các thông tin này, xưởng sẽ trao đổi cụ thể về kích thước, loại gỗ, mức độ chế tác, phương án hoàn thiện và chi phí trước khi bắt đầu.
ĐỒ THỜ SƠN ĐỒNG TRẦN HÙNG
Sơn Đồng – Hoài Đức – Hà Nội
Zalo: 0986 161 623
Câu hỏi thường gặp
Có nhận tạc Tượng Quán Thế Âm theo ảnh không?
Có. Ảnh càng đủ nhiều góc thì người thợ càng có cơ sở để hiểu đúng hình khối của mẫu. Nếu chỉ có một ảnh chính diện, nên trao đổi trước những phần không nhìn thấy rõ.
Tượng Quan Âm Tọa Sơn có phải chính là sản phẩm này không?
Không nên gộp như vậy. Quan Âm Tọa Sơn là một hình thái tạo tượng riêng và website đã có trang sản phẩm dành riêng cho mẫu đó.
Thiên Thủ Thiên Nhãn có nên đưa vào trang này như một mẫu Quan Âm phổ biến không?
Chỉ nên nhắc ngắn để phân biệt. Thiên Thủ Thiên Nhãn có hệ tạo hình riêng, độ phức tạp rất khác và đã có trang sản phẩm độc lập.
Có thể làm Tượng Quan Âm theo kích thước riêng không?
Có. Kích thước nên căn theo mẫu, bệ và không gian thực tế thay vì chỉ chọn từ bảng kích thước có sẵn.
Có được xem tượng mộc trước khi sơn không?
Có thể. Đây là giai đoạn rất nên kiểm tra diện, thế tay, tỷ lệ và tổng thể trước khi chuyển sang hoàn thiện.
Tượng Quán Thế Âm có nhất thiết phải nguyên khối không?
Không. Cấu tạo cần căn theo mẫu, kích thước và phôi thực tế. Một số phần có thể sử dụng ghép kỹ thuật phù hợp nếu cần, miễn kết cấu và hình khối được xử lý tốt.
Giá Tượng Quán Thế Âm được tính như thế nào?
Giá phụ thuộc chủ yếu vào mẫu, kích thước, gỗ, mức độ làm kỹ, tòa/bệ, vật phẩm, phương án hoàn thiện và vận chuyển.
