Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng nhận tạc Tượng Đức Thánh Hiền bằng gỗ theo ảnh mẫu, pho tượng cũ và kích thước thực tế tại chùa. Khi làm mới hoặc thay một pho đã xuống cấp, điều quan trọng là giữ được quan hệ với Tượng Đức Ông bằng gỗ và hệ tượng đang có: chiều cao, độ lớn khuôn mặt, thế ngồi, phong cách y áo, bệ và sắc độ hoàn thiện.
Tên gọi, mẫu thể hiện, tư thế và vật phẩm có thể được áp dụng khác nhau theo từng chùa. Vì vậy xưởng không lấy một mẫu chung rồi dùng cho mọi công trình. Mẫu cuối cùng cần được nhà chùa hoặc người phụ trách xác nhận trước khi chọn phôi và lên dáng.
Nhận tạc Tượng Đức Thánh Hiền theo ảnh hoặc pho cũ
Nếu làm theo pho cũ, nên chụp chính diện, hai góc ba phần tư, hai bên, phía sau và ảnh cận phần diện, bàn tay, y áo cùng vật phẩm. Xưởng cũng cần chiều cao phủ bì, chiều rộng và chiều sâu bệ. Một ảnh chính diện không cho thấy đầy đủ độ nghiêng của đầu, chiều sâu thân tượng và cấu tạo phần bị khuất.
Trường hợp pho cũ đã hư hỏng, nhà chùa cần chỉ rõ phần nào phải phục dựng sát và phần nào được phép điều chỉnh. Những góc thiếu dữ liệu sẽ được dựng lại và duyệt trước khi đục sâu, tránh tình trạng hai bên hiểu khác nhau về yêu cầu “làm giống tượng cũ”.
Làm đồng bộ với Tượng Đức Ông và hệ tượng trong chùa
Khi Đức Thánh Hiền và Đức Ông được đặt trong cùng một không gian, hai pho nên được đối chiếu ngay từ bước dựng tỷ lệ. Không nhất thiết phải giống nhau về khuôn diện, nhưng cần đồng đều về độ lớn đầu – thân, mức độ làm kỹ, chiều cao bệ và phong cách y áo. Nếu chỉ làm lại một pho, xưởng cần ảnh và kích thước của pho còn lại để tránh cảm giác lệch bộ.
Màu mới cũng phải tính theo tổng thể. Một pho hoàn thiện quá sáng hoặc quá bóng có thể tách khỏi hệ tượng cũ dù tạo hình đúng. Khi cần phối gần màu hiện hữu, xưởng nên thử mẫu màu trên vật liệu thực và duyệt dưới ánh sáng gần với nơi đặt tượng.
Duyệt khuôn diện, tư thế, bàn tay và y áo
Phần diện được sửa ở giai đoạn mộc, khi người thợ còn có thể điều chỉnh sâu. Mắt, miệng, cằm, má và trục đầu – thân phải cân khi nhìn thẳng lẫn góc ba phần tư. Không nên dùng một khuôn mặt chung cho mọi pho chỉ vì cùng tên gọi.
Tư thế cần được dựng từ khối lớn trước; sau đó mới đi vào bàn tay, vật phẩm và nếp áo. Tay và vật phẩm phải bám đúng mẫu đã duyệt, bởi thay đổi ở những phần này có thể kéo theo toàn bộ hướng cánh tay và y áo. Nếp áo cần giúp làm rõ dáng thay vì che lấp cấu trúc thân tượng.
Chọn kích thước và loại gỗ
Không nên chỉ đo chiều cao. Xưởng cần biết chiều rộng vai, chiều sâu lớn nhất, kích thước bệ, khoảng đặt và lối đưa tượng vào. Nếu đã có bệ hoặc khám, phải đo kích thước lọt lòng và chụp toàn cảnh vị trí; nếu làm thay pho cũ, nên đo cả các tượng đặt cạnh.
Gỗ mít thường được dùng cho tượng sơn màu, sơn son hoặc hoàn thiện phủ kín. Gỗ dổi thuận lợi cho tạo hình; tại Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng, tượng gỗ dổi dùng sơn son thếp vàng hoặc sơn giả cổ, không hoàn thiện PU. Gỗ gụ và gỗ hương phù hợp hơn khi muốn giữ màu và vân bằng PU. Báo giá cần ghi rõ phôi nguyên hay ghép, phạm vi ghép, lõi – dác và quy cách bệ.
Quy trình tạc và duyệt tượng mộc
Sau khi mẫu được nhà chùa xác nhận, xưởng chọn phôi và lên dáng tổng thể. Người đặt duyệt trục, tư thế, tỷ lệ đầu – thân và quan hệ với Tượng Đức Ông trước; tiếp theo là khuôn diện, tay, vật phẩm, y áo và bệ. Chỉ sau khi hàng mộc được chốt mới chuyển sang thử màu và hoàn thiện.
- Tiếp nhận ảnh mẫu, kích thước và ảnh toàn cảnh nơi đặt.
- Đối chiếu Tượng Đức Ông cùng các pho xung quanh.
- Chọn gỗ, xác nhận cấu tạo phôi và lên dáng.
- Duyệt tỷ lệ, khuôn diện, tay, vật phẩm, y áo và bệ.
- Kiểm tra gỗ, mắt, dác, vết nứt và vị trí ghép ở giai đoạn mộc.
- Thử màu, hoàn thiện, đóng gói và phối hợp lắp đặt.
Khách ở xa có thể duyệt bằng video liền mạch từ toàn cảnh đến chi tiết, kèm thước đo. Nếu làm một cặp, nên đặt hai pho cạnh nhau khi quay để kiểm tra độ đồng bộ thay vì duyệt từng pho riêng biệt.
Giá tạc Tượng Đức Thánh Hiền phụ thuộc vào đâu?
Giá phụ thuộc vào kích thước, tư thế, loại gỗ, cấu tạo phôi, mức độ làm kỹ, vật phẩm, bệ, phương án sơn/thếp, yêu cầu phối màu cũ, đóng gói và vận chuyển. Khi làm cùng Tượng Đức Ông, báo giá nên tách quy cách từng pho nhưng ghi chung yêu cầu về tỷ lệ và hoàn thiện.
Để báo giá sát, nhà chùa nên gửi ảnh mẫu, kích thước vị trí đặt, ảnh toàn cảnh hệ tượng, loại gỗ dự kiến và yêu cầu về màu. Chỉ hỏi giá theo tên tượng sẽ không đủ để so sánh hai phương án chế tác.
Đặt tạc Tượng Đức Thánh Hiền tại xưởng Sơn Đồng
Trong nhóm tượng Phật và tượng thờ bằng gỗ tại xưởng, Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng nhận làm mới, phục dựng theo pho cũ hoặc làm đồng bộ với hệ tượng trong chùa. Các mốc duyệt tại xưởng làm đồ thờ Sơn Đồng gồm dáng, diện, hàng mộc và mẫu màu trước khi hoàn thiện; danh xưng và mẫu thể hiện được thực hiện theo xác nhận của nhà chùa.
Hotline/Zalo: 0986 161 623
Địa chỉ: Làng nghề Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội
Câu hỏi thường gặp
Có thể chỉ làm lại một pho Đức Thánh Hiền không?
Có. Xưởng cần ảnh và kích thước của Tượng Đức Ông cùng các pho xung quanh để cân tỷ lệ, mức độ làm kỹ và màu hoàn thiện.
Có được duyệt tượng mộc trước khi sơn không?
Có. Đây là bước kiểm tra dáng, diện, gỗ, vị trí ghép, tay, vật phẩm, y áo và bệ trước khi phủ màu.
Có thể phục dựng theo pho tượng cũ đã xuống cấp không?
Có. Cần ảnh đủ góc, kích thước và xác nhận phần phải giữ nguyên. Những chi tiết đã mất hoặc bị che khuất sẽ được dựng và duyệt trước.
