Khi tìm xưởng đặt làm bàn thờ gỗ, nhiều gia đình thường bắt đầu bằng hai việc: xem mẫu và hỏi giá.

Nhưng đây chưa phải hai yếu tố quan trọng nhất.

Một chiếc bàn thờ sử dụng lâu dài có đẹp và đúng với số tiền bỏ ra hay không còn phụ thuộc vào rất nhiều chi tiết: loại gỗ, kích thước thực tế, độ dày, kiểu bàn, mức độ đục chạm, chất lượng phần mộc và cách hoàn thiện.

Đặc biệt, thời điểm quan trọng nhất để kiểm tra sản phẩm là khi bàn thờ vẫn còn mộc, trước khi sơn son thếp vàng, giả cổ hoặc phun PU.

Khi đã phủ màu, nhiều đặc điểm về gỗ, mối ghép và chất lượng phần chạm sẽ khó nhìn rõ hơn.

Vì vậy, nếu đang chuẩn bị đặt Án gian, bàn thờ Ô Sa, Sập thờ, Tam cấp, Chấp tải hay Tủ thờ, gia đình nên kiểm tra kỹ những vấn đề dưới đây trước khi duyệt cho xưởng chuyển sang công đoạn hoàn thiện.

1. Chọn đúng loại bàn trước khi chọn mẫu hoa văn

Một trong những sai lầm dễ gặp là thấy một bộ bàn có hoa văn đẹp rồi đặt làm ngay mà chưa xác định kiểu bàn có phù hợp với gian thờ hay không.

Ví dụ, cùng mẫu Tứ Quý có thể đưa lên:

Án gian, bàn thờ Ô Sa, Sập thờ, Chấp tải hoặc Tủ thờ.

Nhưng hình thức và cách sử dụng của những loại bàn này hoàn toàn khác nhau.

Án gian phù hợp khi muốn dáng thanh thoát và dễ bố trí trong phòng thờ gia đình.

Ô Sa phù hợp với người thích phần thân chia nhiều ô chạm và muốn thể hiện rõ kỹ thuật đục.

Sập thờ tạo cảm giác chắc khỏe, mặt rộng và phù hợp với gian có diện tích tương đối.

Bàn thờ Nhị cấp – Tam cấp được lựa chọn khi cần nhiều mặt sử dụng ở các độ cao khác nhau.

Chấp tải thường phù hợp hơn với nhà thờ họ, từ đường hoặc không gian truyền thống lớn.

Tủ thờ có thân tủ kín phía dưới, thích hợp khi gia đình cần sự gọn gàng và thêm công năng chứa đồ liên quan đến việc thờ cúng.

Do đó, trước khi chọn Mai Điểu, Tứ Quý hay chạm rồng, hãy xác định loại bàn nào phù hợp với căn phòng trước.

2. Kích thước phải tính theo gian thờ thực tế

Không nên đặt bàn chỉ vì nghe nói:

“Bàn thờ 1m97 là đẹp.”

1m97 là một kích thước thường gặp, nhưng không có nghĩa mọi gian thờ đều phải dùng.

Một chiếc bàn 1m97 có thể cân đối trong phòng rộng nhưng lại trở nên quá lớn trong một không gian nhỏ hơn.

Khi tính kích thước, cần xem đồng thời:

• Chiều rộng mảng tường.
• Chiều sâu phòng.
• Chiều cao trần hoặc xà.
• Khoảng trống hai bên bàn.
• Lối đi phía trước.
• Cửa võng nếu có.
• Cuốn thư hoặc hoành phi phía trên.

Đặc biệt với Sập thờ và Tam cấp, chiều sâu cần được tính rất kỹ.

Một bộ nhìn rất đẹp khi đứng trong xưởng nhưng quá sâu so với phòng sẽ khiến lối đi bị thu hẹp đáng kể sau khi lắp đặt.

Với Tam cấp, còn phải cộng tổng chiều cao của bàn dưới và các cấp phía trên. Không nên tính riêng từng tầng rồi đến khi ghép lại mới phát hiện toàn bộ hệ bàn quá cao.

3. Báo giá phải ghi rõ loại gỗ

Không nên chốt một đơn hàng chỉ với mô tả:

“Bàn thờ gỗ tự nhiên.”

Thông tin này chưa đủ.

Cần xác định rõ là:

Gỗ mít, gỗ dổi, gỗ gụ hay gỗ hương.

Việc chọn gỗ cũng phải đi cùng kiểu hoàn thiện.

Gỗ mít có thể làm sơn son thếp vàng, sơn giả cổ hoặc phun PU. Tuy nhiên, nếu làm PU thì vân mít không nổi đẹp như gỗ gụ và gỗ hương.

Gỗ dổi phù hợp với sơn son thếp vàng hoặc sơn giả cổ, không sử dụng cho phương án phun PU.

Gỗ gụ và gỗ hương đặc biệt phù hợp khi gia đình muốn giữ màu, vân gỗ và làm PU.

Vì vậy, nếu khách hàng nói ngay từ đầu:

“Tôi muốn bàn màu nâu PU và muốn nhìn rõ vân gỗ.”

thì xưởng nên tư vấn theo hướng gụ hoặc hương thay vì chọn dổi.

4. Đừng chỉ hỏi gỗ gì, phải hỏi cả độ dày

Đây là yếu tố rất dễ bị bỏ qua khi so sánh hai báo giá.

Hai chiếc bàn đều có thể được giới thiệu là:

“Gỗ mít, dài 1m97.”

Nhưng một chiếc có:

• Mặt dày hơn.
• Chân lớn hơn.
• Phôi chạm dày hơn.
• Mộng chắc hơn.

Chiếc còn lại có thể giảm toàn bộ những phần này.

Giá đương nhiên sẽ khác.

Đặc biệt nếu đặt hàng kỹ, độ dày phôi ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đục sâu.

Người thợ không thể tạo nhiều lớp trước – sau trên một tấm gỗ quá mỏng.

Vì vậy, khi khách yêu cầu mẫu rồng, Tứ Linh hoặc những mảng chạm sâu, quy cách gỗ phải được tính ngay từ đầu.

5. Phải thống nhất rõ hàng thường hay hàng kỹ

Cùng một mẫu, cùng loại gỗ và cùng kích thước vẫn có thể có hai mức giá rất khác nhau.

Nguyên nhân lớn nằm ở số công chế tác.

Hàng thường thường có độ sâu hoa văn vừa phải, mức sửa tay phù hợp và chi phí dễ tiếp cận hơn.

Hàng kỹ cần nhiều thời gian hơn để:

Đục sâu, tạo nhiều lớp, làm sạch khe, sửa mặt linh vật, làm mềm cành lá, chỉnh các góc giao và xử lý những dấu máy còn lại.

Điểm cần hiểu đúng là:

Hàng kỹ không có nghĩa chỉ là có nhiều hoa văn hơn.

Một chiếc Án gian Mai Điểu tương đối gọn nhưng được làm sâu, sửa từng cành và từng chiếc lá vẫn có thể mất công hơn một bộ có rất nhiều họa tiết nhưng chỉ làm nông.

Vì vậy, khi hỏi giá nên thống nhất ngay sản phẩm ở mức nào thay vì chỉ nói:

“Làm cho tôi đẹp.”

6. Chọn mẫu phù hợp với kích thước bàn

Một mẫu đẹp trên chiếc bàn dài 2m17 chưa chắc đẹp khi thu xuống còn 1m47.

Đây đặc biệt là vấn đề với bàn thờ Ô Sa.

Nếu mẫu lớn có nhiều ô Tứ Linh nhưng thu nhỏ mà vẫn cố giữ nguyên tất cả:

• Các ô sẽ hẹp.
• Linh vật nhỏ.
• Hoa văn vụn.
• Khe khó đục sâu.
• Sau khi sơn chi tiết dễ bị chìm.

Cách làm đúng là thiết kế lại tỷ lệ hoa văn theo kích thước sản phẩm.

Với bàn nhỏ nên giảm bớt chi tiết hoặc tăng kích thước những hoa văn chính.

Với bàn lớn có thể mở rộng mảng chạm để người thợ có không gian tạo chiều sâu.

Đây là lý do đặt làm theo kích thước không chỉ đơn giản là kéo dài hoặc thu ngắn một mẫu có sẵn.

7. Duyệt sản phẩm mộc trước khi sơn

Đây là bước quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình đặt làm.

Khi bàn còn ở trạng thái gỗ mộc, khách hàng có thể kiểm tra gần như toàn bộ phần cốt lõi của sản phẩm.

Nên kiểm tra một lần theo thứ tự:

1. Đúng loại bàn và mẫu đã chọn.
2. Đúng chiều dài, sâu và cao.
3. Đúng loại gỗ đã thỏa thuận.
4. Độ dày mặt, chân và phần chạm.
5. Mối ghép và kết cấu.
6. Hoa văn có đúng mẫu hay không.
7. Độ sâu và mức độ sửa tay.
8. Có nứt, lỗi hoặc chi tiết nào cần chỉnh không.
9. Tỷ lệ tổng thể khi nhìn từ xa.
10. Xác nhận xong phần mộc rồi mới chuyển sang sơn.

Nếu không thể tới xưởng, khách hàng nên yêu cầu ảnh và video.

Ảnh chính diện giúp kiểm tra bố cục.

Ảnh nghiêng rất quan trọng vì cho thấy hoa văn sâu hay nông.

Ảnh cận giúp xem mặt rồng, cành lá, khe chạm và những phần sửa tay.

Video lia chậm toàn bộ bàn giúp khách hàng có cái nhìn khách quan hơn một vài bức ảnh được chọn góc đẹp.

8. Kiểm tra riêng từng loại bàn khi còn mộc

Mỗi loại bàn có một số vị trí cần chú ý khác nhau.

Với Án gian

Nên xem tỷ lệ tổng thể có còn thanh thoát không, dạ bàn có cân với mặt và chân hay không, hoa văn có bị quá dày so với kích thước không.

Với bàn thờ Ô Sa

Cần chú ý các ô có đều nhau không, hoa văn giữa các ô có cân đối không và đặc biệt là độ sâu của phần chạm.

Ô Sa nhìn chính diện đôi khi rất đẹp nhưng chỉ khi chụp nghiêng mới thấy rõ hàng được đục sâu hay chỉ nổi nông trên mặt.

Với Sập thờ

Nên kiểm tra kỹ mặt bàn, độ dày, tỷ lệ giữa mặt với chân và phần dạ.

Một chiếc sập có mặt lớn nhưng chân quá nhỏ sẽ thiếu sự chắc khỏe. Ngược lại, chân quá nặng so với mặt cũng khiến tổng thể mất cân.

Với Tam cấp

Nên yêu cầu lắp thử toàn bộ các cấp.

Không nên duyệt riêng chiếc bàn dưới rồi duyệt từng cấp rời.

Khi ghép lại cần nhìn:

• Tổng chiều cao.
• Độ sâu.
• Khoảng lùi từng tầng.
• Tỷ lệ giữa các cấp.

Với Chấp tải

Cần nhìn ở khoảng cách xa hơn.

Do sản phẩm thường dành cho gian rộng, tỷ lệ và độ bề thế phải được xem trong tổng thể chứ không chỉ quan sát hoa văn ở gần.

Với Tủ thờ

Ngoài phần chạm, phải kiểm tra:

• Cánh.
• Bản lề hoặc kết cấu cánh.
• Khe cánh.
• Ngăn kéo.
• Khoang trong.
• Mặt tủ.

Cánh phải đóng mở thuận và khoảng hở tương đối đều.

9. Chốt kiểu hoàn thiện trước khi sơn

Sau khi duyệt mộc, bước tiếp theo là xác nhận màu hoàn thiện.

Ba hướng phổ biến là:

Sơn son thếp vàng

Với phương án này, toàn bộ hoa văn được thếp vàng, còn sơn son nằm tại các khe, cạnh ngang và phần âm của hoa văn.

Đây là lựa chọn phù hợp với gian thờ truyền thống, đặc biệt khi cửa võng, hoành phi hoặc các hạng mục phía sau cũng làm son vàng.

Sơn giả cổ

Giữ nền phù hợp rồi xử lý tổng thể trầm và cũ hơn.

Phần vàng chủ yếu được làm xỉn, chỉ giữ một số điểm vàng sáng để tạo điểm nhấn.

Không nên làm toàn bộ sản phẩm thật tối vì sẽ làm mất nét chạm.

Phun PU

Màu gỗ làm chủ đạo.

Phù hợp đặc biệt với gụ và hương; gỗ mít cũng có thể làm PU nhưng vân không nổi đẹp bằng hai loại trên.

Nếu làm PU điểm vàng, vàng chỉ được sử dụng ở một số chi tiết. Không nên nhầm với sơn son thếp vàng.

10. Đừng duyệt màu chỉ bằng câu “làm giống ảnh này”

Màu trên điện thoại có thể khác thực tế do:

• Ánh sáng khi chụp.
• Đèn trong phòng.
• Camera.
• Màn hình.
• Chỉnh ảnh.

Vì vậy, nếu khách gửi một ảnh và yêu cầu làm đúng 100% màu đó thì rất khó đảm bảo.

Cách phù hợp hơn là chọn:

Một sản phẩm thực tế xưởng từng làm có màu gần nhất, hoặc thống nhất rõ màu nền, mức độ vàng sáng – vàng xỉn và phong cách chung trước khi hoàn thiện.

Nếu làm đồng bộ với bàn thờ, cửa võng hoặc hoành phi đã có, nên gửi ảnh chụp trong ánh sáng tự nhiên.

Nếu điều kiện cho phép, mẫu màu thực tế sẽ chính xác hơn ảnh điện thoại.

11. Làm rõ chi phí vận chuyển và lắp đặt trước khi chốt

Bàn thờ là sản phẩm lớn, đặc biệt với:

• Sập thờ.
• Chấp tải.
• Ô Sa kích thước lớn.
• Tam cấp.
• Bàn dành cho nhà thờ họ.

Vận chuyển không nên để đến lúc hoàn thành mới tính.

Cần làm rõ ngay từ đầu:

Giá đã bao gồm vận chuyển hay chưa, có nhân công lắp đặt không, công trình ở tầng mấy, đường vào có thuận tiện không và cửa có đủ kích thước để đưa sản phẩm vào không.

Với nhà thờ họ hoặc từ đường, cũng cần xem khoảng cách giữa cột và cửa.

Một chiếc bàn làm xong đúng kích thước nhưng không đưa được qua cửa sẽ tạo ra vấn đề rất lớn.

Do đó, điều kiện vận chuyển phải được tính từ khi thiết kế.

12. Nếu làm cả gian thờ, nên tính đồng bộ từ đầu

Nếu gia đình chỉ thay một chiếc bàn thì có thể căn theo đồ thờ hiện có.

Nhưng nếu đang làm mới đồng thời:

• Bàn thờ.
• Cửa võng.
• Hoành phi câu đối.
• Cuốn thư câu đối.
• Vách gỗ.

thì nên tính toàn bộ như một hệ thống.

Không nên đặt bàn ở một nơi, cửa võng ở một nơi và cuốn thư ở một nơi mà không thống nhất:

• Kích thước.
• Màu.
• Mẫu hoa văn.
• Tỷ lệ.

Một chiếc bàn rất đẹp nhưng không cân với cửa võng phía trên vẫn khiến tổng thể mất hài hòa.

Nếu làm đồng bộ, nên chọn:

phong cách chính → loại gỗ → màu hoàn thiện → kích thước từng hạng mục → mức độ hoa văn.

Như vậy gian thờ sẽ có điểm chính, điểm phụ và không bị tất cả các sản phẩm cùng tranh nhau nổi bật.

Báo giá đặt làm bàn thờ cần thể hiện những gì?

Một báo giá rõ ràng không nhất thiết phải dài, nhưng phải đủ để người mua biết mình đang đặt sản phẩm nào.

Ít nhất cần xác định:

Loại bàn – kích thước – loại gỗ – quy cách cơ bản – mẫu chạm – mức hàng – kiểu hoàn thiện – vận chuyển – lắp đặt.

Ví dụ, chỉ ghi:

“Bàn thờ gỗ mít 1m97”

là chưa đủ.

Trong khi:

“Án gian 1m97 × sâu 87cm, gỗ mít, mẫu Mai Điểu, hàng kỹ, sơn giả cổ…”

sẽ giúp cả khách hàng và xưởng có cơ sở rõ ràng hơn rất nhiều.

Đây cũng là cách dễ nhất để so sánh báo giá giữa các nơi.

Những dấu hiệu nên kiểm tra khi chọn xưởng làm bàn thờ

Một xưởng trực tiếp sản xuất thường có thể cho khách hàng thấy:

• Sản phẩm đang làm mộc.
• Gỗ và phôi.
• Thợ đang chế tác.
• Những sản phẩm ở các công đoạn khác nhau.
• Ảnh mộc trước khi sơn.
• Ảnh hoàn thiện.
• Công trình sau khi lắp.

Khách hàng không cần hiểu nghề quá sâu.

Chỉ cần yêu cầu xem quá trình sản xuất của chính sản phẩm mình đặt cũng đã giúp giảm đáng kể rủi ro.

Xưởng càng minh bạch phần mộc thì người mua càng dễ kiểm tra những gì đã được thỏa thuận.

Có nên chọn nơi báo giá thấp nhất?

Không nên lựa chọn chỉ dựa vào giá thấp nhất.

Nhưng cũng không nên nghĩ giá cao nhất chắc chắn là hàng tốt nhất.

Cách phù hợp là so sánh cùng quy cách.

Nếu hai bộ cùng:

• Loại bàn.
• Kích thước.
• Gỗ.
• Độ dày.
• Mẫu.
• Mức hàng.
• Kiểu sơn.

thì lúc đó việc so giá mới có ý nghĩa.

Nếu một bộ mỏng hơn, ít công hơn và đục nông hơn, giá thấp hơn là điều dễ hiểu.

Người mua cần xác định mình muốn mức sản phẩm nào thay vì chỉ cố tìm con số rẻ nhất.

Đặt làm bàn thờ tại Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng

Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng nhận chế tác theo yêu cầu:

Án gian, bàn thờ Ô Sa, Sập thờ, Nhị cấp – Tam cấp, Chấp tải và Tủ thờ.

Khách hàng có thể gửi ảnh và kích thước gian thờ để tư vấn trước, sau đó thống nhất:

Kiểu bàn, kích thước, gỗ, mẫu hoa văn, hàng thường hoặc hàng kỹ và kiểu hoàn thiện.

Trong quá trình làm, khách hàng có thể kiểm tra sản phẩm mộc trước khi sơn, giúp đối chiếu lại kích thước, loại gỗ và chất lượng phần đục chạm trước khi chuyển sang hoàn thiện.

Gia đình có hơn 40 năm làm nghề đồ thờ tại Sơn Đồng. Với sản phẩm đặt theo yêu cầu, điều quan trọng không phải chỉ là làm xong một chiếc bàn đẹp khi chụp ảnh, mà là làm đúng những gì đã thống nhất và phù hợp với gian thờ thực tế của khách hàng.

Câu hỏi thường gặp khi đặt làm bàn thờ

Đặt bàn thờ có cần đến tận xưởng không?

Không bắt buộc. Khách hàng có thể gửi ảnh, kích thước và xem ảnh/video trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, nếu có điều kiện, đến xưởng xem trực tiếp gỗ và hàng mộc sẽ giúp dễ lựa chọn hơn.

Khi nào nên kiểm tra bàn thờ?

Quan trọng nhất là sau khi hoàn thành phần mộc và trước khi sơn.

Có cần xem ảnh nghiêng của bàn không?

Rất nên. Ảnh nghiêng thể hiện độ sâu của hoa văn rõ hơn ảnh chính diện.

Làm hàng kỹ có nhất thiết phải chọn gỗ đắt tiền không?

Không. Hàng kỹ chủ yếu nói đến quy cách phôi, độ sâu và số công trau chuốt. Có thể chọn gỗ phù hợp ngân sách rồi đầu tư nhiều hơn vào chất lượng chế tác.

Gỗ mít có phun PU được không?

Có. Tuy nhiên, vân mít không nổi đẹp như gỗ gụ hoặc gỗ hương.

Gỗ dổi có phun PU không?

Không. Gỗ dổi phù hợp với sơn son thếp vàng hoặc sơn giả cổ.

Có nên chốt màu từ trước khi làm mộc?

Nên xác định hướng hoàn thiện từ đầu để chọn đúng gỗ. Màu chi tiết có thể tiếp tục duyệt khi sản phẩm hoàn thành phần mộc.

Xưởng làm sai kích thước thì sao?

Kích thước nên được xác nhận rõ bằng văn bản, tin nhắn hoặc báo giá trước khi sản xuất. Trách nhiệm xử lý nếu sản phẩm sai so với kích thước đã duyệt cũng nên thống nhất trước.

Kinh nghiệm quan trọng nhất khi đặt làm bàn thờ

Nếu chỉ ghi nhớ một nguyên tắc, đó là:

Đừng chỉ duyệt ảnh thành phẩm – hãy duyệt sản phẩm khi còn mộc.

Đây là thời điểm dễ kiểm tra nhất:

Gỗ gì – dày thế nào – kích thước có đúng không – hoa văn sâu hay nông – mối ghép ra sao – hàng có đúng mức đã đặt không.

Sau khi phần mộc đã đạt yêu cầu, mới chuyển sang sơn son thếp vàng, giả cổ hoặc PU.

Một quy trình đặt làm rõ ràng nên đi theo hướng:

Đo gian thờ → chọn loại bàn → chốt kích thước → chọn gỗ và quy cách → chọn mẫu → sản xuất phần mộc → khách duyệt mộc → chốt màu → hoàn thiện → vận chuyển và lắp đặt.

Làm rõ từng bước từ đầu sẽ giảm rất nhiều rủi ro và giúp khách hàng biết chính xác mình đang bỏ tiền cho phần nào của sản phẩm.

Một chiếc bàn thờ gỗ đẹp và đáng làm không chỉ nằm ở hình ảnh cuối cùng. Giá trị thực sự nằm ở đúng tỷ lệ, đúng gỗ, đủ quy cách, phần mộc được làm kỹ và quá trình sản xuất có thể kiểm tra được.

Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng
Nghệ nhân trực tiếp chế tác – Hơn 40 năm làm nghề đồ thờ truyền thống
Hotline/Zalo: 0986 161 623
Website: dothosondong.net