Gian Thờ Tại Gia Lâm Hà Nội – Vách Thờ Gỗ Kết Hợp Đồ Thờ Có Sẵn

Một công trình tiếp theo được Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng thực hiện là gian thờ tại Gia Lâm, Hà Nội. Đây là một căn nhà có diện tích khá rộng, gia chủ bố trí gian thờ ngay tại tầng một, liền với không gian phòng khách.

Gian thờ được giới hạn bởi ba mặt tường, và mặt ngoài hướng trực tiếp ra phòng khách. Gia chủ mong muốn không gian thờ ấm cúng, trang nghiêm nhưng không quá cầu kỳ, đồng thời phải phù hợp với kiến trúc hiện đại của căn nhà.

Một điểm đặc biệt của công trình là gia đình đã có sẵn một chiếc sập thờ từ nhà cũ chuyển lên và muốn tiếp tục sử dụng. Vì vậy, phương án lần này không phải làm mới toàn bộ đồ thờ, mà là thiết kế hệ thống vách và các hạng mục xung quanh để kết nối với chiếc sập thờ đang có.

Đây cũng là bài toán mà xưởng gặp khá nhiều trong thực tế: làm thế nào để bổ sung những phần còn thiếu mà không làm cho đồ cũ và phần mới bị tách rời nhau?

Thông tin công trình

Hạng mục	Thông tin
Công trình	Gian thờ tại Gia Lâm, Hà Nội
Vị trí	Tầng 1, liền với phòng khách
Đặc điểm không gian	Ba mặt tường, mặt ngoài hướng ra phòng khách
Yêu cầu	Ấm cúng, trang nghiêm, không quá cầu kỳ và phù hợp nhà hiện đại
Đồ thờ có sẵn	Sập thờ của gia đình chuyển từ nhà cũ lên
Hạng mục xưởng thực hiện	Hệ vách, cửa, cửa võng và vách hậu tích hợp hoành phi, câu đối
Đơn vị thực hiện	Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng

Khảo sát hiện trạng: không làm lại chiếc sập thờ gia đình đang có

Khi nhận công trình, trước hết xưởng phải nhìn vào những gì gia đình đã có và điều kiện thực tế của gian thờ.

Chiếc sập thờ từ nhà cũ được gia đình chuyển lên vẫn tiếp tục được sử dụng. Vì vậy, thay vì đưa ra phương án thay mới toàn bộ, xưởng tập trung giải quyết phần không gian bao quanh chiếc sập thờ.

Đây là điểm khá quan trọng trong cách làm của công trình này. Một gian thờ hoàn chỉnh không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc thay tất cả đồ thờ cũ bằng đồ mới. Nếu một sản phẩm đang có vẫn phù hợp, hoàn toàn có thể giữ lại và thiết kế những phần còn thiếu để kết nối thành một tổng thể mới.

Với công trình Gia Lâm, phần cần giải quyết chủ yếu là hệ vách phía ngoài, cửa võng và vách hậu.

Bài toán ở mặt ngoài: vừa ngăn gian thờ với phòng khách, vừa phải giữ độ thoáng

Vì gian thờ nằm liền với phòng khách nên mặt ngoài có vai trò rất quan trọng.

Nếu làm hệ vách kín hoàn toàn, từ phòng khách nhìn vào sẽ dễ có cảm giác nặng và bí. Trong khi đó, nếu để mở hoàn toàn thì gian thờ lại thiếu sự phân định cần thiết với không gian sinh hoạt phía ngoài.

Sau khi khảo sát, phương án được lựa chọn là sử dụng hệ vách gỗ chạm thủng ở hai bên mặt ngoài.

Thay vì những tấm gỗ kín, các ô vách được tạo khoảng rỗng và bố trí các họa tiết truyền thống như Tùng – Cúc – Trúc – Mai, kết hợp với các đường triện và những mảng trang trí hình học.

Những khoảng chạm thủng này tạo ra sự khác biệt khá rõ khi đứng từ phòng khách nhìn vào. Hệ vách vẫn xác định được khu vực gian thờ nhưng không trở thành một bức tường gỗ kín.

Ánh sáng và tầm nhìn vẫn có thể đi qua các khoảng chạm, nhờ đó mặt ngoài có cảm giác nhẹ hơn và phù hợp với không gian sinh hoạt hiện đại.

Cửa võng dạng triện được làm liền với hệ vách hai bên

Ở chính giữa mặt ngoài là hệ cửa kết hợp cửa võng dạng triện.

Cửa võng trong công trình này cũng được tiết chế về hình thức. Xưởng không sử dụng một mảng chạm quá dày hoặc quá nhiều chi tiết mà chủ yếu dùng hệ đường triện để định hình phần cửa và tạo sự liên kết với hai bên vách.

Điểm quan trọng là cửa võng và hệ vách được tính toán như một hệ thống chung. Khi nhìn từ ngoài vào, hai bên vách và phần cửa ở giữa tạo thành một khung thống nhất cho gian thờ, thay vì cảm giác từng sản phẩm được đưa vào lắp riêng lẻ.

Cách xử lý này vừa tạo được ranh giới giữa phòng khách và gian thờ, vừa giữ được khoảng mở cần thiết cho một không gian thờ nằm trong nhà hiện đại.

Vách hậu được thiết kế để vừa trang trí vừa tích hợp hoành phi, câu đối

Nếu mặt ngoài của gian thờ được xử lý theo hướng tạo độ thoáng, thì phần phía trong lại được xưởng tập trung vào việc tạo chiều sâu.

Phần tường hậu được làm thành hệ vách liền hai lớp. Lớp phía ngoài có các mảng chạm thủng, phía sau là lớp gỗ được dát vàng.

Khi nhìn vào, những khoảng rỗng của lớp chạm phía trước để lộ nền dát vàng phía sau. Nhờ vậy, hoa văn có sự tương phản và chiều sâu rõ hơn thay vì chỉ nằm trên một mặt phẳng gỗ.

Đây cũng là cách xưởng tạo điểm nhấn cho tường hậu mà không cần đưa quá nhiều đồ trang trí rời vào gian thờ.

Hoành phi và câu đối được tích hợp ngay trên vách hậu

Một điểm đáng chú ý của phương án này là hoành phi và đôi câu đối được tích hợp trực tiếp vào hệ vách hậu.

Gia đình đã có sẵn chiếc sập thờ từ nhà cũ nên xưởng không làm lại phần bàn thờ. Thay vào đó, phần vách hậu được tính toán để vừa làm nền trang trí, vừa tạo vị trí cho hoành phi và câu đối.

Nhờ vậy, những hạng mục quen thuộc của một gian thờ truyền thống vẫn được giữ lại nhưng không phát sinh thêm một hệ khung hoặc quá nhiều sản phẩm rời.

Hoành phi, câu đối, các mảng hoa văn và nền dát vàng được đưa vào cùng một hệ vách nên tổng thể phía sau bàn thờ có sự liền mạch.

Xem các mẫu Hoành phi câu đối của xưởng

Hai cây sen ở hai bên tạo điểm cân bằng cho tường hậu

Hai bên phần vách hậu được bố trí hình ảnh hai cây sen với đường nét thanh thoát.

Hai mảng sen tạo sự cân đối cho khu vực trung tâm, đồng thời làm mềm lại hệ đường triện và các mảng hình học của vách.

Khi kết hợp với nền dát vàng phía sau, những đường nét của hoa sen nổi lên rõ hơn nhưng không tạo cảm giác quá nhiều chi tiết. Phần trang trí được giữ ở mức vừa đủ để gian thờ có điểm nhấn mà vẫn phù hợp với mong muốn ban đầu của gia chủ.

Vì sao công trình không sử dụng quá nhiều hạng mục?

Với một gian thờ nằm ngay cạnh phòng khách, việc đưa thật nhiều đồ vào không phải lúc nào cũng tạo ra kết quả tốt.

Ở công trình này, gia đình đã có sẵn sập thờ. Vì vậy, thay vì bổ sung thêm nhiều sản phẩm rời, xưởng tập trung vào những phần thực sự cần thiết để hoàn thiện không gian:

• Hệ vách phía ngoài để định hình gian thờ.
• Các mảng chạm thủng để giữ độ thoáng.
• Cửa võng dạng triện tạo lớp chuyển tiếp.
• Vách hậu tạo nền và chiều sâu.
• Hoành phi, câu đối được tích hợp ngay trên vách.
• Hai mảng sen tạo sự cân đối phía sau.

Chiếc sập thờ cũ vẫn được giữ lại và trở thành phần trung tâm của gian thờ.

Nhờ vậy, phần mới không lấn át phần đồ thờ gia đình đang có mà đóng vai trò hoàn thiện không gian xung quanh.

Không gian thờ hiện đại nhưng vẫn giữ được nét truyền thống

Công trình Gia Lâm không đi theo hướng làm một gian thờ thật cầu kỳ. Thay vào đó, các yếu tố truyền thống được đưa vào thông qua hoa văn, bố cục và cách phân lớp không gian.

Ở phía ngoài là Tùng – Cúc – Trúc – Mai, đường triện và cửa võng. Đi sâu vào trong là hệ vách hậu hai lớp, nền dát vàng, hai cây sen, hoành phi và câu đối.

Những chi tiết này đủ để tạo nên đặc trưng của một không gian thờ truyền thống, nhưng cách bố trí vẫn giữ được khoảng thoáng và sự gọn gàng cần thiết của một căn nhà hiện đại.

Đặc biệt, việc sử dụng vách chạm thủng ở mặt ngoài giúp gian thờ không bị tách thành một căn phòng đóng kín. Từ phòng khách vẫn có thể cảm nhận được chiều sâu bên trong, trong khi khu vực thờ vẫn có sự phân định rõ ràng.

Kết quả: giữ lại đồ thờ cũ nhưng tạo được một không gian hoàn toàn mới

Sau khi hoàn thiện, chiếc sập thờ gia đình chuyển từ nhà cũ lên không còn đứng riêng lẻ trong gian thờ.

Hệ vách mới bao quanh tạo thành một không gian thống nhất. Mặt ngoài có độ thoáng nhờ các mảng chạm thủng, cửa võng tạo điểm chuyển tiếp, còn vách hậu tạo chiều sâu bằng sự kết hợp giữa lớp chạm phía trước và nền dát vàng phía sau.

Hoành phi và câu đối được tích hợp trực tiếp vào vách hậu nên không cần bổ sung thêm nhiều hạng mục rời. Các mảng sen hai bên tạo sự cân đối và kết nối với phần trang trí trung tâm.

Quan trọng hơn, gia đình vẫn giữ được chiếc sập thờ đã có từ trước mà không làm mất đi sự đồng bộ của gian thờ mới.

Đây là một phương án khá thực tế đối với những gia đình đang có đồ thờ cũ nhưng muốn cải tạo hoặc hoàn thiện lại không gian thờ theo kiến trúc hiện tại.

Không phải công trình nào cũng cần làm mới toàn bộ

Từ công trình này có thể thấy, khi làm gian thờ, điều đầu tiên không phải lúc nào cũng là hỏi “làm thêm những sản phẩm gì?”. Quan trọng hơn là xem không gian đang có gì, gia đình muốn giữ lại gì và phần nào thực sự cần bổ sung.

Có công trình cần làm trọn bộ từ bàn thờ, cửa võng, hoành phi câu đối đến vách thờ. Nhưng cũng có công trình đã có sẵn bàn thờ và chỉ cần thiết kế phần vách, cửa võng hoặc tường hậu để hoàn thiện tổng thể.

Với nhà hiện đại, đặc biệt là những gian thờ nằm liền với phòng khách, cách xử lý cũng cần khác với một gian thờ truyền thống hoàn toàn độc lập.

Phương án tốt không nhất thiết là phương án có nhiều đồ nhất, mà là phương án phù hợp với hiện trạng và nhu cầu sử dụng thực tế của gia đình.

Thiết kế gian thờ theo chính không gian của từng căn nhà

Công trình tại Gia Lâm là một ví dụ cho cách Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng tiếp cận từng không gian cụ thể.

Trước khi chế tác, xưởng cần xem vị trí gian thờ, kích thước, cao độ, những đồ thờ gia đình đã có và mong muốn về phong cách. Từ đó mới xác định phần nào cần làm mới, phần nào có thể giữ lại và cách kết nối các thành phần với nhau.

Với những công trình cần hình dung trước tổng thể, xưởng có thể thực hiện thiết kế và dựng phối cảnh 3D phòng thờ để gia chủ có thể xem trước phương án trước khi đưa vào chế tác.

Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng – làm theo hiện trạng, không rập khuôn

Mỗi căn nhà có một kiến trúc khác nhau. Có nhà gỗ truyền thống, có phòng thờ riêng, có gian thờ nằm trong phòng khách như công trình Gia Lâm. Cũng có những gia đình đã có sẵn bàn thờ, hoành phi hoặc các đồ thờ từ trước và chỉ muốn bổ sung phần còn thiếu.

Vì vậy, Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng nhận chế tác đồ thờ trực tiếp tại xưởng Sơn Đồng theo mẫu, kích thước và hiện trạng thực tế.

Với những gia đình cần làm đồng bộ nhiều hạng mục, có thể tham khảo thêm đặt làm bộ đồ thờ trọn bộ theo không gian thực tế. Còn với những công trình đã có sẵn một số đồ thờ, phương án có thể được tính lại để giữ những gì phù hợp và chỉ bổ sung những phần cần thiết.

Thông tin liên hệ

ĐỒ THỜ SƠN ĐỒNG TRẦN HÙNG
Xưởng trực tiếp chế tác đồ thờ gỗ tại Sơn Đồng – Hà Nội
Hotline/Zalo: 0986 161 623
Xưởng: Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội
Website: dothosondong.net