Công trình thực tế: Bộ hoành phi câu đối và bàn thờ án gian 2 tầng được thiết kế riêng cho gia đình tại Hà Nội
Không phải khách hàng nào tìm đến xưởng đồ thờ cũng muốn chọn một mẫu có sẵn.
Có những gia đình đã tham khảo rất nhiều hình ảnh trên thị trường, thậm chí đã có sẵn một mẫu mình yêu thích. Tuy nhiên, khi tìm hiểu kỹ mới nhận ra mẫu tham khảo là dòng sản phẩm phổ thông, phần hoa văn, bố cục và mức độ chạm khắc chưa thực sự đáp ứng được mong muốn về một bộ đồ thờ được làm riêng cho không gian gia đình.
Đó cũng là câu chuyện của một công trình mà Đồ thờ Sơn Đồng Trần Hùng vừa hoàn thiện và lắp đặt tại một gia đình ở khu vực nội thành Hà Nội.
Khách hàng đã gửi cho xưởng một mẫu hoành phi câu đối tham khảo trên mạng. Tuy nhiên, yêu cầu của gia đình là giữ lại tinh thần và bố cục mà mình yêu thích nhưng phải nâng cấp về đường nét, hoa văn và độ tinh xảo, phù hợp hơn với một không gian phòng thờ hiện đại.
Thay vì lấy nguyên mẫu có sẵn để sản xuất, chúng tôi đã thiết kế, dựng lại phần hoành phi theo yêu cầu của khách hàng, sau đó thống nhất phương án trước khi đưa vào chế tác.
Kết quả cuối cùng là một bộ hoành phi câu đối có mức độ chạm khắc hoàn toàn khác so với mẫu phổ thông ban đầu, kết hợp cùng bàn thờ án gian 2 tầng, tạo thành một không gian thờ gia tiên trang trọng nhưng vẫn hài hòa với kiến trúc hiện đại của căn nhà.
Từ một mẫu ảnh tham khảo đến phương án thiết kế riêng
Trong thực tế làm đồ thờ, khách hàng gửi mẫu ảnh trên mạng là chuyện rất thường gặp.
Nhưng một bức ảnh đẹp chưa chắc đã là một mẫu có thể lấy nguyên xi để đưa vào sản xuất.
Kích thước phòng thờ, chiều rộng bàn thờ, khoảng cách từ bàn thờ đến trần, màu sắc nội thất và phong cách kiến trúc của mỗi gia đình đều khác nhau. Nếu chỉ sao chép một mẫu có sẵn, bộ đồ thờ đôi khi sẽ đẹp riêng từng món nhưng khi đặt vào không gian thực tế lại không đạt được sự cân đối.
Với công trình này, khách hàng mong muốn bộ hoành phi câu đối có thần thái tương tự mẫu tham khảo nhưng phải được làm kỹ hơn, nhiều lớp hoa văn hơn và có chiều sâu chạm khắc rõ ràng hơn.
Sau khi trao đổi, xưởng Trần Hùng lựa chọn phương án thiết kế lại phần hoành phi bằng bản vẽ 3D, từ đó điều chỉnh bố cục hoa văn, tỷ lệ khung, vị trí chữ và các mảng trang trí trước khi chế tác.
Đây cũng là một trong những điểm mà chúng tôi đặc biệt coi trọng khi nhận làm đồ thờ theo yêu cầu:
Mẫu khách hàng đưa ra là cơ sở để hiểu mong muốn, không nhất thiết là mẫu cuối cùng để sản xuất.
Người thợ cần nhìn vào tổng thể không gian và nhu cầu thực tế để phát triển thành một sản phẩm phù hợp hơn.
Phân tích chi tiết bộ hoành phi câu đối của công trình
Bộ hoành phi câu đối trong công trình sử dụng tông gỗ nâu đỏ trầm, bề mặt hoàn thiện bóng vừa phải, phù hợp với phòng thờ hiện đại nhưng vẫn giữ được vẻ trang nghiêm vốn có của đồ thờ truyền thống.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở mật độ hoa văn và cách phân lớp chạm khắc.
Hoành phi “Đức Lưu Quang” – 德流光
Trung tâm của bộ đồ thờ là bức hoành phi với bốn chữ:
德流光 – Đức Lưu Quang
Trong đó:
- Đức (德): đức hạnh, phẩm hạnh, những điều tốt đẹp được vun bồi.
- Lưu (流): lưu truyền, tiếp nối.
- Quang (光): ánh sáng, sự sáng đẹp, danh tiếng tốt đẹp.
Có thể hiểu khái quát là đức hạnh được lưu truyền, soi sáng và tiếp nối qua các thế hệ.
Đây là một nội dung rất phù hợp với không gian thờ gia tiên, bởi bàn thờ không đơn thuần là nơi đặt đồ thờ mà còn là nơi con cháu hướng về tổ tiên, nhắc nhớ truyền thống gia đình và đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Hệ thống hoa văn trên hoành phi
Quan sát kỹ bức hoành phi có thể thấy thiết kế không chỉ tập trung vào phần chữ mà được chia thành nhiều lớp trang trí.
Phần ngoài sử dụng họa tiết hồi văn và hoa lá, tạo đường biên chắc chắn cho toàn bộ tác phẩm.
Tiếp vào phía trong là các mảng hoa sen, lá sen và các cụm hoa lá cách điệu, được bố trí đối xứng hai bên.
Phần trung tâm tạo điểm nhấn bằng hình thức cuốn thư, làm nền cho bốn chữ Đức Lưu Quang. Hình ảnh cuốn thư trong đồ thờ mang tính chất trang trọng, gợi liên tưởng đến sự lưu truyền đạo lý, gia phong và những giá trị tốt đẹp của gia đình.
Điểm quan trọng của một bộ hàng kỹ nằm ở chỗ người xem có thể cảm nhận được nhiều lớp chạm:
- lớp khung ngoài;
- lớp hoa văn nền;
- lớp cuốn thư;
- lớp hoa lá;
- lớp chữ;
- các chi tiết nổi tạo chiều sâu.
Nhờ vậy, khi ánh sáng trong phòng chiếu vào, các mảng chạm tạo ra bóng đổ tự nhiên, giúp bức hoành phi có chiều sâu thay vì chỉ là một mặt gỗ được đục hoa văn đơn giản.
Đôi câu đối “Tổ tông công đức thiên niên thịnh – Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh”
Hai bên hoành phi là đôi câu đối:
祖宗功德千年盛
Tổ tông công đức thiên niên thịnh
và:
子孝孫賢萬代榮
Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh
Có thể hiểu:
Công đức tổ tiên nghìn năm thịnh
Con hiếu cháu hiền muôn đời vinh.
Đây là nội dung rất đặc trưng trong không gian thờ gia tiên.
Nếu hoành phi “Đức Lưu Quang” nói về sự lưu truyền của đức hạnh thì đôi câu đối tiếp tục phát triển tư tưởng đó theo chiều dọc của gia đình: tổ tiên có công đức, con cháu giữ đạo hiếu, gia phong được tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Hoa văn hai bên câu đối được xử lý đồng bộ với hoành phi
Một ưu điểm của bộ này là hoành phi và câu đối không được thiết kế như ba món riêng biệt.
Khung câu đối sử dụng hệ thống hoa văn tương đồng với hoành phi, tạo sự liên kết khi nhìn tổng thể.
Các mảng hoa lá được bố trí chạy dọc theo thân câu đối. Xen giữa là các đường viền và họa tiết hình học giúp phần thân dài không bị đơn điệu.
Phần đầu và chân câu đối được tạo điểm nhấn bằng các mảng trang trí lớn, trong đó có hình tượng hoa sen kết hợp với các lớp hoa văn bao quanh.
Cách xử lý này rất quan trọng.
Bởi câu đối có chiều dài lớn nhưng bề ngang hẹp. Nếu chạm quá ít, sản phẩm sẽ có cảm giác đơn giản; nếu đưa quá nhiều chi tiết vào mà không kiểm soát bố cục, câu đối lại dễ bị rối.
Ở công trình này, các chi tiết được tổ chức theo hướng dày ở phần viền và điểm đầu – cuối, thoáng hơn ở vùng chữ, giúp người nhìn vẫn đọc được nội dung câu đối mà tổng thể vẫn giàu tính trang trí.
Bàn thờ án gian 2 tầng – thiết kế đồng bộ với bộ hoành phi câu đối
Đi cùng bộ hoành phi câu đối là bàn thờ án gian 2 tầng được hoàn thiện đồng bộ về màu sắc và phong cách chạm khắc.
Bàn thờ sử dụng những đường nét đặc trưng của đồ thờ truyền thống nhưng được tiết chế để phù hợp với phòng thờ hiện đại.
Phần mặt bàn có các đường viền và mảng chạm trang trí tạo sự liên kết với hệ thống hoa văn của hoành phi.
Đặc biệt, phần yếm và các mảng trang trí phía trước bàn thờ được xử lý với những đường cong mềm, hoa lá và họa tiết truyền thống. Các chi tiết này vừa tạo điểm nhấn cho chiếc án gian, vừa giúp bộ bàn thờ có sự liên kết về ngôn ngữ tạo hình với hoành phi câu đối phía trên.
Nhìn toàn bộ công trình, có thể thấy rõ ý đồ:
Hoành phi – câu đối – bàn thờ không phải ba sản phẩm được mua riêng rồi ghép lại, mà được định hướng thành một bộ thống nhất.
Đây là yếu tố rất quan trọng khi làm phòng thờ.
Từ xưởng đến không gian thực tế của gia đình tại Hà Nội
Sau khi hoàn thiện tại xưởng, toàn bộ sản phẩm được vận chuyển đến nhà khách trong khu vực nội thành Hà Nội để tiến hành lắp đặt.
Không gian thực tế của công trình là một phòng thờ có kiến trúc tương đối hiện đại, tường sáng màu, trần phẳng và hệ thống ánh sáng trong nhà.
Trong bối cảnh như vậy, bộ đồ thờ gỗ màu nâu đỏ tạo thành điểm nhấn rất rõ ràng.
Màu gỗ giúp không gian có cảm giác ấm hơn, đồng thời những đường nét chạm khắc truyền thống tạo sự trang nghiêm mà không khiến căn phòng trở nên quá nặng nề.
Sau khi lắp đặt hoàn thiện, bộ hoành phi câu đối được bố trí phía trên bàn thờ, hai câu đối chạy dọc hai bên, tạo thành bố cục cao – rộng – cân đối cho toàn bộ gian thờ.
Đây cũng là bước mà người thợ có thể nhìn thấy rõ nhất giá trị của việc thiết kế từ đầu.
Một sản phẩm khi đứng riêng trong xưởng có thể rất đẹp, nhưng đẹp trong không gian thực tế mới là mục tiêu cuối cùng.
Điều tạo nên sự khác biệt giữa mẫu phổ thông và hàng làm kỹ
Nhìn qua, có thể thấy mẫu khách hàng tham khảo ban đầu và sản phẩm hoàn thiện đều có chung tinh thần thiết kế.
Nhưng khi đặt cạnh nhau, sự khác biệt nằm ở mức độ đầu tư vào chi tiết.
Hàng phổ thông thường phải tối ưu để sản xuất số lượng lớn. Vì vậy, hoa văn có thể được đơn giản hóa, độ sâu chạm hạn chế và các chi tiết được tiêu chuẩn hóa.
Trong khi đó, với một sản phẩm đặt làm riêng, người thợ có thể dành nhiều thời gian hơn cho:
- nghiên cứu lại bố cục;
- điều chỉnh tỷ lệ;
- thiết kế hoa văn;
- dựng mẫu 3D;
- xử lý các lớp chạm;
- tạo độ sâu cho từng mảng;
- cân chỉnh hoa văn giữa hoành phi và câu đối;
- hoàn thiện bề mặt;
- kiểm tra tổng thể trước khi giao hàng.
Giá trị của hàng kỹ không chỉ nằm ở việc có nhiều hoa văn hơn.
Quan trọng hơn là hoa văn phải có bố cục, có lớp lang và được xử lý để khi nhìn gần lẫn nhìn xa đều có chiều sâu.
Đó cũng là lý do trong công trình này, chúng tôi không chọn cách sao chép nguyên mẫu khách hàng gửi mà thực hiện lại phương án thiết kế theo yêu cầu.
Đồ thờ làm riêng: Khi mẫu trên mạng chỉ là điểm bắt đầu
Ngày nay, khách hàng có thể dễ dàng tìm hàng trăm mẫu hoành phi câu đối trên Internet.
Điều đó rất thuận lợi vì gia chủ có thể tham khảo trước kiểu dáng, màu sắc và phong cách mình yêu thích.
Tuy nhiên, mỗi gia đình lại có một không gian khác nhau.
Có nhà thờ truyền thống, có nhà sử dụng phòng thờ riêng trong biệt thự, có nhà bố trí phòng thờ trên tầng cao, cũng có những căn nhà phố với phòng thờ hiện đại như công trình này.
Vì vậy, tại Đồ thờ Sơn Đồng Trần Hùng, chúng tôi luôn coi hình ảnh khách hàng gửi là tài liệu tham khảo để hiểu nhu cầu, sau đó mới tư vấn và phát triển thành phương án phù hợp.
Với những công trình có yêu cầu riêng, xưởng có thể thiết kế và dựng phương án 3D trên nền không gian thực tế, giúp gia chủ hình dung trước tỷ lệ và bố cục sản phẩm.
Điều này đặc biệt hữu ích với những bộ hoành phi câu đối có kích thước lớn hoặc những phòng thờ có kiến trúc hiện đại, bởi chỉ cần sai tỷ lệ một chút, tổng thể gian thờ cũng có thể mất cân đối.
Hoàn thiện một bộ đồ thờ không chỉ là làm ra sản phẩm
Với chúng tôi, một công trình đồ thờ hoàn thiện không kết thúc khi sản phẩm rời khỏi xưởng.
Một bộ đồ thờ được làm cẩn thận cần đi qua nhiều bước:
Tiếp nhận nhu cầu → tham khảo mẫu → tư vấn → thiết kế → dựng 3D → thống nhất phương án → chế tác → chạm khắc → hoàn thiện → kiểm tra → vận chuyển → lắp đặt tại nhà khách.
Công trình lần này là một ví dụ rõ ràng cho quy trình đó.
Từ một mẫu ảnh phổ thông khách hàng tìm thấy trên mạng, xưởng đã phát triển thành một phương án riêng, nâng cấp hệ thống hoa văn và mức độ chạm khắc, sau đó chế tác thành bộ hoành phi câu đối “Đức Lưu Quang” cùng đôi câu đối “Tổ tông công đức thiên niên thịnh – Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh”, kết hợp với bàn thờ án gian 2 tầng và lắp đặt hoàn thiện tại nhà khách ở Hà Nội.
Đồ thờ Sơn Đồng Trần Hùng – Làm theo yêu cầu, chú trọng từng chi tiết
Mỗi công trình chúng tôi thực hiện đều có một yêu cầu riêng.
Có gia đình cần một bộ đồ thờ truyền thống, có gia đình thích phong cách giản lược, cũng có những khách hàng muốn một bộ hàng kỹ với mật độ chạm khắc cao, nhiều lớp và có dấu ấn riêng.
Điểm chung là sản phẩm phải phù hợp với không gian và thể hiện đúng mong muốn của gia chủ.
Với những khách hàng đã có mẫu tham khảo nhưng chưa tìm được sản phẩm thực sự ưng ý, Đồ thờ Sơn Đồng Trần Hùng có thể tiếp nhận mẫu, trao đổi yêu cầu và phát triển thành phương án thiết kế riêng trước khi sản xuất.
Đặc biệt, với những công trình cần sự chính xác về tỷ lệ, xưởng có thể thực hiện thiết kế 3D và phối phương án trên không gian thực tế, giúp gia chủ dễ dàng hình dung bộ đồ thờ sau khi hoàn thiện.
Một bộ đồ thờ đẹp không chỉ nằm ở số lượng hoa văn.
Quan trọng là người thợ phải biết đặt hoa văn ở đâu, chạm sâu đến mức nào và làm thế nào để tất cả các món trong gian thờ tạo thành một tổng thể thống nhất.
Đó chính là giá trị mà chúng tôi hướng tới trong từng công trình đồ thờ được làm riêng cho khách hàng.
