Vì Sao Cùng Là Vàng 24K Nhưng Giá Thếp Vàng Đồ Thờ Khác Nhau?

Khi tìm hiểu giá thếp vàng 24K, nhiều người thường có một thắc mắc rất dễ hiểu: cùng nói là vàng 24K, tại sao có nơi báo giá thấp hơn khá nhiều, có nơi lại cao hơn?

Điều này không có nghĩa cứ báo giá cao là dùng vàng tốt hơn, cũng không có nghĩa báo giá thấp là dùng vàng kém chất lượng. Với đồ thờ, 24K chỉ nói về hàm lượng vàng; còn chi phí thực tế của một bộ đồ thờ dát vàng còn phụ thuộc vào loại lá vàng, lượng vàng sử dụng, cách tạo lá, phần nền trước khi thếp, công thếp và độ phức tạp của chính sản phẩm.

Đặc biệt, khi so sánh hai báo giá, người làm đồ thờ nên hỏi rõ đang dùng loại vàng nào, lượng vàng dự kiến bao nhiêu và thếp trên nền được xử lý như thế nào. Chỉ nhìn vào con số “vàng 24K” thì chưa đủ để so sánh.

1. Cùng là vàng 24K nhưng không phải cách dùng vàng nào cũng giống nhau

Trên thị trường dát vàng đồ thờ hiện nay có thể gặp nhiều cách gọi như dát vàng thật, dát vàng 24K, dát vàng 9999, dát vàng ta. Đây là nhóm từ khóa thường được người có nhu cầu làm vàng thật sử dụng để phân biệt với những lớp phủ tạo màu vàng hoặc vật liệu công nghiệp không phải vàng thật.

Tuy nhiên, ngay trong nhóm vàng thật 24K vẫn có sự khác biệt rất lớn về dạng lá vàng và cách sản xuất.

Ở xưởng, hai nhóm dễ gặp là:

• Vàng lá nhỏ truyền thống, thường gọi là vàng quỳ Kiêu Kỵ: vàng thật 24K được làm thành những lá nhỏ bằng phương pháp thủ công truyền thống.
• Vàng lá to sản xuất công nghiệp: cũng có thể là vàng thật 24K, nhưng lá có kích thước lớn hơn, mỏng hơn và được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp.

Vì vậy, nói “đều là vàng 24K” mới chỉ là điểm bắt đầu. Khi tính giá, phải xét tiếp mỗi mét vuông hoặc mỗi sản phẩm thực tế sử dụng bao nhiêu vàng và công đoạn tạo ra, xử lý, đưa lá vàng lên bề mặt như thế nào.

Nếu muốn hiểu kỹ hơn sự khác nhau giữa hai loại lá này, có thể xem bài vàng lá nhỏ và vàng lá to khác nhau thế nào. Đây là vấn đề rất quan trọng khi khách nhận hai báo giá đều ghi “vàng 24K” nhưng mức tiền lại khác nhau.

2. Vàng lá nhỏ Kiêu Kỵ và vàng lá to công nghiệp ảnh hưởng đến giá thếp như thế nào?

Vàng lá nhỏ truyền thống có cách làm khác với lá vàng công nghiệp. Vàng được dát mỏng, tạo thành các lá nhỏ và được sử dụng theo quy cách quỳ truyền thống.

Trong quá trình làm vàng quỳ, nhiều lá vàng được đặt xen giữa giấy quỳ, ghép thành từng thếp. Theo quy cách làm việc truyền thống mà xưởng sử dụng, 10 thếp là 1 quỳ và 2 quỳ là 1 chỉ vàng.

Điểm cần hiểu ở đây là lá vàng nhỏ truyền thống có độ dày và lượng vàng sử dụng khác với lá công nghiệp. Khi dát trên cùng một diện tích, lượng vàng thực tế tiêu hao có thể chênh lệch đáng kể.

Trong thực tế thi công, mức chênh lệch này có thể lên tới vài lần tùy loại lá, cách làm và yêu cầu của từng sản phẩm; có trường hợp thực tế có thể khoảng 4 lần. Tuy nhiên, không thể lấy con số này làm định mức cố định cho mọi sản phẩm.

Ngược lại, vàng lá to công nghiệp được sản xuất thành những tấm lớn hơn và mỏng hơn. Người thợ có thể phủ diện tích rộng nhanh hơn, lượng vàng sử dụng trên cùng diện tích thường ít hơn, vì vậy chi phí vật liệu và công lao động có thể thấp hơn.

Điều này rất quan trọng:

Vàng lá to công nghiệp không đồng nghĩa với vàng giả. Nếu đó là vàng thật 24K thì vẫn là vàng 24K. Sự khác nhau nằm ở kích thước lá, độ mỏng, phương pháp sản xuất, lượng vàng sử dụng và cách thi công.

Ngược lại, cũng không nên chỉ nghe chữ “vàng quỳ” rồi mặc nhiên cho rằng mọi sản phẩm đều có cùng một lượng vàng hoặc cùng một mức giá. Muốn biết chính xác phải xem cách làm và khối lượng thực tế.

3. Vàng quỳ Kiêu Kỵ không chỉ là một cái tên thương mại

Với người lần đầu tìm hiểu về dát vàng, cụm từ vàng quỳ Kiêu Kỵ có thể khá khó hình dung. Thực chất, đây là cách làm vàng lá nhỏ gắn với nghề quỳ vàng bạc truyền thống ở Kiêu Kỵ.

Điểm đặc biệt nằm ở chính quá trình tạo lá vàng. Các lá vàng nhỏ được đặt xen giữa giấy quỳ và xử lý thành thếp, sau đó tạo thành quỳ vàng theo quy cách truyền thống.

Phần giấy màu đỏ mà khách thường nhìn thấy ở bên ngoài không phải là lớp giấy quỳ nằm giữa các lá vàng. Đó là lớp giấy bọc bên ngoài quỳ vàng.

Việc hiểu cấu tạo này giúp khách hàng tránh một nhầm lẫn khá phổ biến: nhìn một gói vàng quỳ truyền thống và nghĩ rằng màu đỏ chính là “giấy quỳ chứa vàng”. Thực tế cấu tạo bên trong phức tạp hơn nhiều.

Chúng tôi đã phân tích riêng vấn đề này trong bài Vàng quỳ Kiêu Kỵ là gì? Cấu tạo thếp, quỳ và cách làm vàng quỳ.

4. Giá thếp vàng không chỉ nằm ở giá vàng

Đây là phần người chuẩn bị làm đồ thờ cần đặc biệt chú ý.

Khi một xưởng báo giá dát vàng, chi phí không chỉ đơn giản là:

Giá vàng × diện tích.

Một bộ đồ thờ trước khi nhìn thấy màu vàng trên bề mặt đã phải trải qua nhiều công đoạn. Có thể hình dung chi phí tổng thể gồm những nhóm chính sau:

1. Lượng vàng thực tế sử dụng.
2. Loại lá vàng được lựa chọn.
3. Chi phí tạo lá vàng đối với loại vàng quỳ truyền thống.
4. Công xử lý và chuẩn bị bề mặt.
5. Vóc và lớp nền trước khi thếp.
6. Sơn cầm.
7. Công thếp vàng.
8. Độ phức tạp của phần chạm.
9. Tình trạng đồ thờ nếu là đồ cũ cần làm lại vóc cho phẳng.

Chính vì vậy, hai sản phẩm có cùng kích thước bên ngoài nhưng chưa chắc có cùng giá dát vàng.

5. Sơn cầm và phần nền có thể làm thay đổi chi phí rất nhiều

Một người nhìn vào bộ đồ thờ thường chỉ thấy phần cuối cùng là màu vàng. Người thợ lại phải quan tâm đến cả lớp nền nằm bên dưới.

Để thếp vàng đạt yêu cầu, bề mặt phải được xử lý phù hợp. Những vị trí chạm sâu, góc khuất, đường nét nhỏ hoặc bề mặt chưa đạt độ kín và phẳng đều có thể làm tăng công đoạn xử lý trước khi đưa vàng lên.

Trong kỹ thuật truyền thống của xưởng, sơn cầm được làm từ sơn ta. Lớp này không đơn thuần chỉ được hiểu là một loại keo dùng để dán vàng. Nó tham gia vào quá trình tạo nền, giúp bề mặt được xử lý phù hợp trước khi thếp.

Đây cũng là lý do khi so sánh hai báo giá, khách hàng không nên chỉ hỏi:

“Anh dùng vàng 24K bao nhiêu tiền một mét?”

Mà nên hỏi thêm:

• Dùng loại lá vàng nào?
• Lượng vàng dự kiến sử dụng ra sao?
• Nền trước khi thếp được xử lý như thế nào?
• Có làm lại phần vóc hay không?
• Công thếp đã bao gồm trong giá chưa?
• Sản phẩm có nhiều chi tiết chạm sâu hay không?

Nếu muốn hiểu riêng về sơn cầm, có thể xem bài sơn cầm là gì và vì sao lớp nền ảnh hưởng đến độ bền của đồ thờ thếp vàng.

6. Đồ mới và đồ thờ cũ không thể tính giá giống nhau

Đây là trường hợp rất nhiều khách hàng quan tâm nhưng thường bị bỏ qua khi tham khảo giá trên mạng.

Nếu là đồ thờ mới làm mộc, người thợ có thể chủ động xử lý các công đoạn nền ngay từ đầu. Nhưng nếu khách mang một bộ đồ thờ cũ đến để dát vàng lại, trước tiên phải kiểm tra hiện trạng.

Có bộ chỉ cần xử lý lại bề mặt và tiếp tục các công đoạn phù hợp. Có bộ đã xuống cấp, lớp sơn cũ hư hỏng hoặc bề mặt không còn đáp ứng yêu cầu thì phải xử lý nhiều hơn.

Đặc biệt với những bộ đồ thờ có nhiều nét chạm, việc giữ được đường nét ban đầu cũng là một yêu cầu quan trọng. Không thể coi một bộ đồ cũ giống như một tấm phẳng mới để lấy một mức giá trên mét vuông rồi áp vào mọi trường hợp.

Vì vậy, người đang có đồ thờ cũ muốn dát vàng lại tốt nhất nên gửi ảnh hiện trạng trước. Từ hình ảnh và kích thước, xưởng mới có cơ sở tư vấn hướng xử lý và báo giá sát hơn.

7. Độ phức tạp của đồ thờ cũng quyết định công thếp

Cùng một diện tích bề mặt nhưng công thếp không giống nhau.

Một mặt phẳng lớn có thể thao tác tương đối nhanh. Trong khi đó, cửa võng, hoành phi, câu đối hoặc các chi tiết chạm kênh bong có nhiều lớp cao thấp, đường nét nhỏ và góc khuất sẽ cần người thợ xử lý cẩn thận hơn.

Đặc biệt với các sản phẩm có chạm sâu, người thợ phải đưa vàng vào nhiều vị trí nhỏ thay vì chỉ phủ một mặt phẳng.

Đây là lý do khi làm dát vàng thật cho đồ thờ, báo giá theo một con số duy nhất mà không xem sản phẩm thực tế thường rất khó chính xác.

8. Vì sao cùng ghi “vàng 24K” nhưng một báo giá có thể thấp hơn rất nhiều?

Hãy đặt hai trường hợp giả định.

Phương án A: dùng vàng lá to công nghiệp, lá mỏng, lượng vàng trên cùng diện tích thấp hơn, thi công nhanh.

Phương án B: dùng vàng lá nhỏ truyền thống, lượng vàng tiêu hao lớn hơn, công làm quỳ và công thếp cũng cao hơn.

Nếu chỉ nhìn dòng cuối cùng và thấy:

“Đều là vàng 24K”

thì tưởng rằng hai báo giá phải tương đương.

Nhưng thực tế chúng có thể khác nhau vì lượng vàng sử dụng, dạng lá, công tạo lá và công thi công khác nhau.

Đó là lý do khi so sánh báo giá dát vàng, điều quan trọng không phải tìm nơi rẻ nhất mà là hiểu chính xác mình đang được báo cho loại vật liệu và quy trình nào.

9. Đừng nhầm vàng thật 24K với lớp phủ màu vàng

Một điểm khác cũng cần nói rõ khi tìm dịch vụ trên mạng.

Cụm từ “sơn son thếp vàng” là tên gọi gắn với kỹ thuật và hình thức hoàn thiện truyền thống, nhưng không nên mặc định rằng cứ ghi “thếp vàng” là phần màu vàng nhìn thấy trên sản phẩm đều là vàng thật 24K.

Trên thị trường còn có các loại vật liệu công nghiệp tạo màu vàng, thường được khách hàng gọi theo những tên như vàng Đài Loan. Loại này tạo được màu vàng và độ bóng nhưng không đồng nhất với việc sử dụng vàng ta 24K/9999.

Vì vậy, nếu mục đích của bạn là dát vàng thật, khi hỏi giá nên nói rõ ngay từ đầu:

• Tôi muốn dát vàng thật.
• Tôi muốn vàng 24K.
• Tôi muốn vàng 9999.
• Tôi muốn dát vàng ta.

Đồng thời hỏi lại xưởng đang sử dụng loại lá vàng nào và cách tính lượng vàng ra sao.

Đây là cách trao đổi rõ ràng hơn rất nhiều so với việc chỉ hỏi: “Sơn son thếp vàng bao nhiêu tiền?”

10. Nếu muốn so sánh hai báo giá dát vàng, hãy hỏi 7 câu này

Trước khi quyết định, bạn có thể gửi cùng một sản phẩm cho hai xưởng và hỏi 7 câu:

1. Đây có phải vàng thật 24K/9999 không?
2. Là vàng lá nhỏ truyền thống hay vàng lá to công nghiệp?
3. Lượng vàng dự kiến sử dụng cho bộ này là bao nhiêu?
4. Phần nền/vóc được xử lý như thế nào?
5. Sơn cầm sử dụng loại gì?
6. Giá đã bao gồm công thếp và xử lý bề mặt chưa?
7. Nếu là đồ cũ, chi phí xử lý lớp sơn hiện tại đã tính chưa?

Chỉ cần hỏi đủ những câu này, bạn sẽ nhìn thấy sự khác nhau giữa hai báo giá rõ hơn rất nhiều.

11. Có thể kiểm tra vàng trước khi quyết định không?

Với một đơn hàng có giá trị lớn, việc khách hàng quan tâm đến vật liệu là hoàn toàn hợp lý.

Nếu khách muốn kiểm tra mẫu vàng, có thể trao đổi trước với xưởng về mẫu vật liệu và phương án kiểm tra phù hợp. Với những trường hợp cần xác minh độc lập, khách cũng có thể đem mẫu đến đơn vị kinh doanh vàng hoặc nơi có dịch vụ kiểm tra/giám định phù hợp.

Điều quan trọng là hai bên phải thống nhất rõ mẫu nào được kiểm tra, mẫu đó đại diện cho vật liệu nào và kết quả kiểm tra được dùng để đối chiếu điều gì.

12. Tại xưởng Trần Hùng, khách có thể chọn loại vàng phù hợp với nhu cầu

Không phải khách hàng nào cũng có cùng yêu cầu.

Có người muốn giữ cách làm truyền thống với vàng quỳ lá nhỏ Kiêu Kỵ. Có người quan tâm đến hiệu quả chi phí và lựa chọn vàng lá to công nghiệp nhưng vẫn là vàng thật 24K.

Vì vậy, thay vì mặc định một loại vàng cho tất cả sản phẩm, xưởng cần trao đổi trước về mục đích, ngân sách, kiểu đồ thờ và yêu cầu hoàn thiện.

Với những bộ đồ thờ có giá trị lớn, khách có thể trực tiếp trao đổi về vật liệu, xem mẫu vàng và theo dõi quá trình thực hiện tại xưởng khi điều kiện đơn hàng phù hợp.

Nếu bạn đang cần tìm hiểu sâu hơn về toàn bộ quy trình, có thể xem quy trình sơn son thếp vàng để hình dung các công đoạn từ xử lý nền đến hoàn thiện.

13. Vậy giá dát vàng 24K bao nhiêu là hợp lý?

Không có một mức giá duy nhất áp dụng cho tất cả đồ thờ.

Một báo giá hợp lý phải xuất phát từ chính sản phẩm cần dát vàng: kích thước bao nhiêu, phần chạm như thế nào, dùng loại vàng nào, lượng vàng dự kiến ra sao, nền mới hay cũ và công xử lý gồm những gì.

Do đó, nếu chỉ nhìn quảng cáo kiểu:

“Dát vàng 24K giá X đồng/m²”

thì chưa đủ cơ sở để kết luận rẻ hay đắt.

Hai đơn vị có thể cùng sử dụng vàng thật 24K nhưng lượng vàng sử dụng, loại lá vàng và công đoạn xử lý khác nhau. Ngược lại, hai báo giá chênh lệch lớn cũng chưa chắc có nghĩa một bên dùng vàng tốt hơn bên kia.

Muốn so sánh đúng, phải đưa cùng một sản phẩm, cùng yêu cầu và cùng tiêu chuẩn vật liệu để so sánh.

14. Nếu bạn đang có đồ thờ cần dát vàng, nên bắt đầu từ đâu?

Đối với đồ thờ mới, có thể trao đổi ngay từ giai đoạn làm mộc để xác định loại gỗ, kiểu chạm, nền hoàn thiện và phương án dát vàng.

Đối với đồ thờ cũ, nên chụp rõ toàn bộ sản phẩm và các vị trí cần xử lý, đồng thời cung cấp kích thước cơ bản. Những thông tin này giúp người thợ đánh giá được tình trạng thực tế trước khi đưa ra phương án.

Đối với đơn hàng có giá trị lớn, khách nên hỏi rõ loại vàng, lượng vàng, phần nền và phạm vi công việc thay vì chỉ hỏi một con số tổng.

Tại Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng, xưởng trực tiếp nhận dát vàng thật 24K/9999 cho đồ thờ mới và xử lý dát lại trên đồ thờ cũ tùy theo tình trạng thực tế. Khách có thể gửi ảnh và kích thước để xưởng xem trước, sau đó trao đổi về loại vàng và phương án thực hiện.

Kết luận

Cùng là vàng 24K nhưng giá thếp vàng đồ thờ khác nhau là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Nguyên nhân không chỉ nằm ở giá vàng trên thị trường mà còn nằm ở lượng vàng thực tế sử dụng, loại lá vàng, phương pháp tạo lá, công thếp, lớp vóc, sơn cầm, độ phức tạp của sản phẩm và tình trạng đồ thờ trước khi làm.

Đặc biệt, cần phân biệt rõ vàng thật 24K/9999 với các vật liệu công nghiệp tạo màu vàng. Đồng thời, trong nhóm vàng thật 24K vẫn cần phân biệt vàng quỳ lá nhỏ truyền thống Kiêu Kỵ và vàng lá to sản xuất công nghiệp, bởi lượng vàng và công thực hiện có thể khác nhau đáng kể.

Vì vậy, cách tốt nhất để so sánh giá không phải là hỏi nơi nào rẻ nhất, mà là hỏi rõ mình đang nhận được loại vàng nào, lượng vàng bao nhiêu và quy trình thực hiện gồm những gì. Khi những điều đó được làm rõ, việc so sánh hai báo giá mới thực sự công bằng.