Khi chuẩn bị đặt làm bàn thờ gia tiên, rất nhiều khách hàng bắt đầu bằng câu hỏi:

“Bàn thờ nên làm 1m75, 1m97 hay 2m17?”

Nhưng chiều dài chỉ là một trong nhiều thông số cần tính.

Một chiếc bàn thờ đẹp phải cân đối đồng thời với:

• Chiều rộng gian thờ.
• Chiều sâu phòng.
• Chiều cao trần.
• Khoảng đi lại phía trước.
• Các đồ thờ treo phía trên.
• Loại bàn thờ được lựa chọn.
• Những hạng mục khác như cửa võng, cuốn thư, hoành phi câu đối hoặc vách thờ.

Vì vậy, kích thước bàn thờ không nên được chọn độc lập bằng một con số có sẵn.

Cùng một chiếc bàn rộng 1m97, đặt trong gian thờ rộng 4m có thể rất cân đối, nhưng đưa vào một căn phòng hẹp hơn lại khiến hai bên gần sát tường, lối đi chật và toàn bộ không gian trở nên nặng.

Cách phù hợp hơn là xác định kích thước từ chính gian thờ, sau đó mới lựa chọn một con số đẹp trong khoảng cho phép.

Chọn kích thước bàn thờ nên bắt đầu từ đâu?

Trước khi chọn mẫu hay tra thước, nên đo ít nhất ba thông số:

1. Chiều rộng gian thờ

Đây là cơ sở để xác định chiều dài bàn.

Cần đo:

• Toàn bộ chiều rộng phòng.
• Hoặc chiều rộng mảng tường đặt bàn.
• Nếu có cột: khoảng cách giữa hai cột.

Không nên đo mỗi khoảng trống rồi làm bàn kín gần hết phần đó.

Một chiếc bàn cần có khoảng thoáng hai bên để nhìn cân đối và thuận tiện vệ sinh, lắp đặt.

2. Chiều sâu gian thờ

Chiều sâu quyết định:

• Bàn có thể sâu bao nhiêu.
• Khoảng đứng phía trước còn lại bao nhiêu.
• Có phù hợp làm Tam cấp hay không.
• Có đủ khoảng hành lễ và di chuyển hay không.

Đây là thông số rất dễ bị bỏ qua.

Nhiều gia đình chỉ quan tâm bàn dài bao nhiêu nhưng khi lắp xong mới nhận thấy bàn quá sâu, đặc biệt với Sập thờ hoặc bàn nhiều cấp.

3. Chiều cao gian thờ

Cần biết:

• Chiều cao trần.
• Chiều cao xà nếu có.
• Chiều cao cửa võng.
• Vị trí cuốn thư hoặc hoành phi.
• Khoảng phía trên bàn thờ.

Và chiều cao hợp lý nhất là 1m27

Với bàn Nhị cấp hoặc Tam cấp, chiều cao càng quan trọng vì tổng hệ bàn còn cộng thêm các tầng phía trên.

Chiều dài bàn thờ nên chiếm bao nhiêu gian thờ?

Không có một tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi công trình.

Nhưng về mặt bố cục, không nên để bàn thờ gần như lấp kín toàn bộ mảng tường.

Ví dụ, nếu gian thờ rộng khoảng 4m, một chiếc bàn rộng khoảng 1m97 thường vẫn để lại được khoảng thoáng tương đối hai bên.

Nhưng nếu gian chỉ rộng khoảng 2,5–2,7m mà vẫn cố làm bàn 1m97 thật sâu và chân lớn, không gian sẽ tạo cảm giác rất chật.

Vì vậy, trước khi hỏi:

“1m97 có đẹp không?”

nên hỏi:

“1m97 đặt vào gian nhà tôi còn bao nhiêu khoảng trống hai bên?”

Đó mới là cách chọn kích thước thực tế.

Bàn thờ 1m97 có phải kích thước chuẩn không?

1m97 là một kích thước thường gặp, nhưng không phải kích thước bắt buộc.

Nhiều khách hàng thích 1m97 vì:

• Mặt bàn tương đối rộng.
• Dễ bố trí đồ thờ.
• Phù hợp nhiều phòng thờ gia đình.
• Có thể làm nhiều kiểu bàn khác nhau.

Tuy nhiên, 1m97 chỉ phù hợp khi gian thờ đủ rộng.

Trong một phòng nhỏ, bàn 1m75 hoặc 1m55 được làm đúng tỷ lệ đôi khi lại đẹp hơn rất nhiều.

Ngược lại, trong nhà thờ họ có lòng gian lớn, 1m97 có thể lại hơi nhỏ và cần tăng kích thước.

Do đó, không có con số nào đẹp nếu nó không cân với công trình.

Một số kích thước bàn thờ thường gặp

Tùy từng loại bàn và gian thờ, khách hàng thường quan tâm các chiều rộng như:

• Khoảng 1m27.
• 1m47.
• 1m55.
• 1m75.
• 1m97.
• Các kích thước lớn hơn cho nhà thờ họ, từ đường.

Đây chỉ nên xem là các mốc tham khảo.

Khi thay đổi chiều dài, xưởng cần điều chỉnh đồng thời:

• Chiều sâu.
• Kích thước chân.
• Độ cao.
• Hoa văn.
• Số lượng mảng chạm.

Không nên lấy nguyên một mẫu bàn lớn rồi thu nhỏ toàn bộ theo tỷ lệ.

Kích thước Án gian nên chọn thế nào?

Án gian có dáng tương đối thanh thoát nên khá linh hoạt về kích thước.

Một số kích thước thường gặp có thể ở khoảng:

• 1m55.
• 1m75.
• 1m97.

Tùy phòng có thể lớn hoặc nhỏ hơn.

Phòng nhỏ

Nên ưu tiên:

• Chiều dài vừa phải.
• Chiều sâu gọn.
• Hoa văn ít hơn.
• Chân không làm quá lớn.

Nếu giảm chiều dài mà vẫn giữ nguyên một mẫu chạm rất cầu kỳ, hoa văn sẽ bị vụn.

Phòng rộng

Có thể sử dụng:

• Án gian 1m97 hoặc lớn hơn.
• Mặt bàn sâu hơn.
• Hoa văn mở rộng.
• Phôi dày hơn nếu làm hàng kỹ.

Điều quan trọng là Án gian vẫn phải giữ được vẻ thanh thoát vốn có.

Không nên vì làm kích thước lớn mà biến toàn bộ sản phẩm thành một khối quá nặng.

Kích thước bàn thờ Ô Sa cần lưu ý gì?

Ô Sa có nhiều ô chạm nên chiều dài ảnh hưởng trực tiếp tới bố cục hoa văn.

Ví dụ một mẫu có:

• Nhiều ô Tứ Linh.
• Tứ Quý.
• Mai Điểu.
• Các mảng rồng.

Nếu thu nhỏ bàn quá nhiều mà vẫn giữ nguyên số lượng ô:

• Mỗi ô sẽ hẹp.
• Linh vật nhỏ.
• Khe chạm khó làm.
• Sau khi sơn các chi tiết dễ bị chìm.

Do đó, với Ô Sa:

Kích thước nhỏ hơn thì mẫu cũng phải được thiết kế lại.

Không nên chỉ thay đổi kích thước ngoài.

Với gian lớn, Ô Sa lại có lợi thế vì phần chạm được mở rộng, giúp người thợ có nhiều không gian để làm sâu và rõ lớp hơn.

Kích thước Sập thờ cần chú ý chiều sâu

Sập thờ thường có:

• Mặt bàn rộng.
• Chân lớn.
• Dạ tương đối bề thế.

Do đó, không chỉ chiều dài mà chiều sâu là thông số đặc biệt quan trọng.

Một chiếc Sập thờ quá sâu trong phòng nhỏ có thể khiến:

• Khoảng đứng phía trước bị hẹp.
• Lối đi khó khăn.
• Tổng thể bị nặng.

Sập thờ phù hợp hơn với gian rộng, nhưng vẫn có thể điều chỉnh cho phòng gia đình nếu:

• Thu nhỏ hợp lý.
• Giảm độ lớn chân.
• Giản lược hoa văn.
• Cân đối lại mặt bàn.

Không nên lấy kích thước của một bộ Sập trong nhà thờ họ rồi đặt nguyên vào nhà phố.

Kích thước bàn thờ Tam cấp phức tạp hơn thế nào?

Với Nhị cấp và Tam cấp, phải tính toàn bộ hệ thống.

Không chỉ có:

Dài × rộng × cao của bàn dưới.

Mà còn phải tính:

• Chiều sâu tầng thứ hai.
• Chiều sâu tầng thứ ba.
• Chiều cao giữa các cấp.
• Tổng chiều cao.
• Khoảng lùi của từng tầng.

Sai lầm thường gặp

Một gia đình chọn bàn dưới có kích thước khá đẹp, sau đó yêu cầu thêm hai cấp phía trên mà không tính lại tổng thể.

Kết quả có thể là:

• Bàn quá sâu.
• Cấp trên cùng quá cao.
• Đồ thờ đặt phía sau khó thao tác.
• Khoảng tới cuốn thư hoặc hoành phi bị thu hẹp.

Vì vậy với Tam cấp, tổng chiều cao và tổng chiều sâu quan trọng hơn từng kích thước riêng lẻ.

Nếu phòng không lớn, Nhị cấp đôi khi là lựa chọn hợp lý hơn Tam cấp.

Kích thước Chấp tải cho nhà thờ họ

Chấp tải thường được sử dụng trong không gian lớn nên không nên chọn kích thước dựa theo nhà dân thông thường.

Cần đo:

• Chiều rộng lòng gian.
• Khoảng cách giữa cột.
• Chiều sâu.
• Chiều cao.
• Vị trí cửa võng.
• Khoảng nhìn từ ngoài vào.

Với nhà thờ họ, một chiếc bàn quá nhỏ dễ bị lọt trong hệ kiến trúc.

Nhưng làm thật lớn cũng không phải giải pháp.

Bàn phải cân với:

• Cột.
• Cửa võng.
• Hoành phi.
• Các gian hai bên.
• Tổng thể kiến trúc.

Đây là trường hợp nên khảo sát hoặc ít nhất có bản kích thước và ảnh công trình rõ ràng trước khi sản xuất.

Kích thước Tủ thờ cần tính thêm hệ cánh

Tủ thờ có phần thân kín phía dưới nên khi thay đổi kích thước phải tính thêm:

• Số lượng cánh.
• Chiều rộng từng cánh.
• Ngăn kéo.
• Khoang trong.
• Kích thước chân.

Ví dụ nếu thu nhỏ một mẫu tủ lớn nhưng vẫn cố giữ bốn cánh:

• Mỗi cánh sẽ quá hẹp.
• Hoa văn bị nhỏ.
• Tổng thể mất tỷ lệ.

Trong trường hợp đó, có thể cần đổi sang:

• Hai cánh.
• Ít ngăn hơn.
• Hoa văn đơn giản hơn.

Với Tủ thờ, kích thước bên ngoài và cách chia bên trong phải được thiết kế cùng lúc.

Chiều cao bàn thờ bao nhiêu là hợp lý?

Không nên tách chiều cao khỏi hình dáng của sản phẩm.

Một chiếc Án gian và một bộ Tam cấp có cách tính hoàn toàn khác nhau.

Với bàn một tầng, chiều cao cần đảm bảo:

• Thuận tiện khi sử dụng.
• Tỷ lệ cân với chân bàn.
• Phù hợp mặt thờ.
• Không khiến tổng thể quá thấp hoặc quá cao.

Với Tam cấp:

Chiều cao bàn dưới + chiều cao các tầng + đồ thờ phía trên mới là tổng chiều cao cần quan tâm.

Đây là lý do không nên chỉ nhìn riêng một thông số chiều cao của từng bộ phận.

Có nên chọn kích thước theo thước Lỗ Ban?

Thước Lỗ Ban được nhiều gia đình tham khảo khi làm bàn thờ.

Có thể sử dụng, nhưng không nên làm ngược quy trình.

Cách hợp lý là:

Bước 1: Xác định không gian cho phép.
Bước 2: Chọn khoảng kích thước có tỷ lệ đẹp.
Bước 3: Trong khoảng đó, điều chỉnh theo thước nếu gia đình có nhu cầu.

Ví dụ không gian chỉ phù hợp với bàn khoảng 1m7–1m8 thì có thể tìm một kích thước phù hợp trong khoảng đó.

Không nên vì muốn một cung số cụ thể mà tăng bàn lên hơn 2m trong khi căn phòng không đủ rộng.

Kích thước sử dụng và tỷ lệ không gian phải được ưu tiên trước.

Khoảng trống hai bên bàn thờ có quan trọng không?

Rất quan trọng.

Khoảng thoáng giúp:

• Gian thờ nhìn rộng hơn.
• Bàn thờ nổi rõ hơn.
• Dễ vệ sinh.
• Thuận tiện lắp đặt.
• Tránh cảm giác bàn bị kẹp vào tường.

Nếu hai bên bàn gần sát tường, dù kích thước nằm trong một cung đẹp thì tổng thể vẫn rất bí.

Đây cũng là lý do không nên cố làm chiếc bàn lớn nhất có thể đưa vào phòng.

Khoảng đứng phía trước bàn thờ

Ngoài khoảng hai bên, cần giữ đủ không gian phía trước để:

• Thắp hương.
• Sắp lễ.
• Vệ sinh.
• Di chuyển.
• Thực hiện các công việc trong ngày lễ, Tết, giỗ.

Với những bộ Sập thờ hoặc Tam cấp sâu, điểm này càng quan trọng.

Nếu vừa mở cửa phòng đã gần chạm vào bàn, nghĩa là chiều sâu sản phẩm hoặc vị trí bố trí cần xem lại.

Kích thước bàn thờ và đồ thờ phía trên phải đồng bộ

Không nên thiết kế bàn độc lập với:

• Hoành phi câu đối.
• Cuốn thư câu đối.
• Cửa võng.
• Vách ốp.
• Khám thờ.

Ví dụ một chiếc bàn rất nhỏ nhưng cuốn thư phía trên quá lớn sẽ khiến bố cục mất cân.

Ngược lại, bàn rộng và bề thế nhưng đồ treo phía trên quá nhỏ cũng dễ bị lọt.

Vì vậy, nếu đang làm mới toàn bộ gian thờ, tốt nhất nên tính:

Bàn thờ + đồ phía trên + khoảng trống xung quanh như một tổng thể.

Khi nào nên làm bàn thờ theo kích thước riêng?

Nên đặt làm riêng nếu:

• Phòng có kích thước đặc thù.
• Có cột.
• Có cửa võng.
• Đang làm cả bộ đồ thờ.
• Muốn hàng kỹ.
• Muốn thay đổi mẫu.
• Nhà thờ họ hoặc từ đường.
• Màu và gỗ cần đồng bộ.

Bàn làm sẵn vẫn phù hợp nếu kích thước vừa với công trình.

Nhưng nếu phải cố thay đổi không gian để vừa một chiếc bàn có sẵn thì không hợp lý.

5 lỗi thường gặp khi chọn kích thước bàn thờ

1. Chỉ chọn theo một con số đẹp

Không kiểm tra bàn có vừa không gian hay không.

2. Chỉ đo chiều rộng

Bỏ qua chiều sâu và lối đi.

3. Chọn bàn càng lớn càng tốt

Bàn lớn không tự động tạo cảm giác bề thế. Nếu quá tỷ lệ sẽ làm gian thờ chật.

4. Thu nhỏ mẫu nhưng giữ nguyên toàn bộ hoa văn

Kết quả là chi tiết bị vụn, khó đục sâu.

5. Không tính đồ thờ phía trên

Bàn và cuốn thư, hoành phi, cửa võng có thể đẹp riêng nhưng khi ghép lại mất cân đối.

Cách đo gian thờ để gửi cho xưởng

Khách hàng không cần bản vẽ chuyên nghiệp.

Chỉ cần chuẩn bị:

1. Ảnh chính diện toàn bộ gian thờ.
2. Chiều rộng phòng hoặc lòng gian.
3. Chiều sâu từ tường tới khu vực sử dụng.
4. Chiều cao trần hoặc xà.
5. Khoảng cách giữa hai cột nếu có.
6. Vị trí cửa.
7. Ảnh đồ thờ hiện tại nếu đang giữ lại.

Tốt nhất có thể ghi trực tiếp các số đo lên ảnh.

Từ đó xưởng dễ tư vấn:

• Loại bàn nào phù hợp.
• Nên làm 1m75, 1m97 hay kích thước khác.
• Chiều sâu bao nhiêu.
• Có nên làm Tam cấp không.
• Hoa văn cần điều chỉnh ra sao.

Đặt bàn thờ theo kích thước tại Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng

Xưởng nhận làm theo kích thước thực tế:

• Án gian.
• Bàn thờ Ô Sa.
• Sập thờ.
• Nhị cấp – Tam cấp.
• Chấp tải.
• Tủ thờ.

Quy trình có thể bắt đầu rất đơn giản: khách hàng gửi ảnh và số đo gian thờ, sau đó mới lựa chọn kiểu bàn, kích thước, gỗ, hoa văn và màu hoàn thiện.

Với sản phẩm đặt làm, khách hàng có thể xem phần mộc và kiểm tra lại kích thước thực tế trước khi xưởng chuyển sang sơn.

Gia đình có hơn 40 năm làm nghề đồ thờ tại Sơn Đồng. Khi tư vấn kích thước, mục tiêu không phải làm chiếc bàn lớn nhất mà là tìm tỷ lệ phù hợp nhất với gian thờ thực tế.

Câu hỏi thường gặp về kích thước bàn thờ

Bàn thờ 1m97 phù hợp với phòng rộng bao nhiêu?

Không nên chỉ dựa vào một con số diện tích phòng. Cần xem cả chiều rộng mảng tường, chiều sâu, vị trí cửa và đồ thờ phía trên.

Bàn 1m75 có nhỏ không?

Không. Trong nhiều phòng thờ gia đình, 1m75 có thể cân đối hơn 1m97. Kích thước nhỏ hay lớn phải đặt trong không gian cụ thể.

Phòng nhỏ có làm Sập thờ được không?

Có thể nhưng cần điều chỉnh chiều dài, chiều sâu và tỷ lệ chân. Trong một số phòng, Án gian hoặc Tủ thờ sẽ dễ bố trí hơn.

Tam cấp có cần làm cùng chiều rộng với bàn dưới không?

Các cấp phải được tính đồng bộ với bàn dưới nhưng chiều rộng và chiều sâu cần có độ thu hợp lý. Không nên xác định riêng từng tầng.

Có bắt buộc phải dùng kích thước theo thước Lỗ Ban không?

Gia đình có thể tham khảo nếu mong muốn. Tuy nhiên, kích thước cần phù hợp với không gian và sử dụng thực tế trước.

Nhà thờ họ có nên dùng kích thước bàn thờ gia đình?

Không nên mặc định. Nhà thờ họ cần tính theo lòng gian, hệ cột và tổng thể kiến trúc.

Có thể làm bàn theo đúng kích thước tôi yêu cầu không?

Có, nhưng nếu tỷ lệ chưa hợp lý, xưởng nên tư vấn điều chỉnh trước khi sản xuất.

Kích thước bàn thờ nào là đẹp nhất?

Không phải 1m75, 1m97 hay một con số cụ thể.

Kích thước đẹp nhất là kích thước khiến chiếc bàn cân với chính gian thờ của gia đình.

Nó cần đảm bảo:

• Có khoảng thoáng hai bên.
• Đủ mặt sử dụng.
• Không chiếm quá nhiều chiều sâu.
• Chiều cao thuận tiện.
• Cân với đồ thờ phía trên.
• Hoa văn đủ không gian để thể hiện.
• Phù hợp loại bàn được chọn.

Sau khi đã xác định được khoảng kích thước hợp lý, gia đình hoàn toàn có thể tiếp tục lựa chọn một con số phù hợp theo thước Lỗ Ban nếu mong muốn.

Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “bàn thờ chuẩn phải rộng bao nhiêu?”, hãy bắt đầu bằng “gian thờ của tôi rộng, sâu và cao bao nhiêu?”. Đó là cơ sở chính xác hơn để làm một chiếc bàn thờ đẹp và sử dụng lâu dài.

Xưởng Đồ Thờ Trần Hùng – Sơn Đồng
Nghệ nhân trực tiếp chế tác – Hơn 40 năm làm nghề đồ thờ truyền thống
Hotline/Zalo: 0986 161 623
Website: dothosondong.net