Khi Nào Nên Mua Bàn Thờ Có Sẵn Thay Vì Đặt Làm?

Khi đi mua bàn thờ, nhiều gia đình thường được tư vấn theo một hướng khá đơn giản: nếu có điều kiện thì nên đặt làm riêng vì có thể chọn kích thước, gỗ, hoa văn và kiểu dáng theo ý muốn.

Điều đó đúng trong nhiều trường hợp. Nhưng làm nghề lâu năm, chúng tôi lại thấy một điều cũng cần nói thẳng:

Không phải gia đình nào cũng cần đặt làm bàn thờ.

Có những không gian rất phù hợp với một mẫu bàn thờ có sẵn. Nếu đã tìm được mẫu đúng kích thước, đúng kiểu dáng và đáp ứng được nhu cầu sử dụng thì mua sẵn có khi lại là lựa chọn đơn giản và hợp lý hơn.

Điều quan trọng không phải là “mua sẵn” hay “đặt làm” cái nào tốt hơn, mà là không gian của gia đình đang cần điều gì.

Có những trường hợp mua bàn thờ có sẵn là hoàn toàn hợp lý

Trước hết phải nói rõ: bàn thờ có sẵn không có nghĩa là một sản phẩm kém hơn bàn thờ đặt làm.

Một mẫu được làm sẵn tại xưởng vẫn có thể được chế tác bằng gỗ tự nhiên, chạm khắc thủ công và hoàn thiện cẩn thận. Sự khác nhau chủ yếu nằm ở chỗ sản phẩm đã được xác định trước về kiểu dáng và kích thước, trong khi bàn đặt làm được tính lại theo một không gian và yêu cầu cụ thể.

Vì vậy, nếu gia đình thuộc một trong những trường hợp dưới đây thì mua sẵn là phương án đáng cân nhắc.

1. Không gian đã có kích thước phù hợp với một mẫu bàn có sẵn

Đây là trường hợp đơn giản nhất.

Ví dụ gia đình có một vị trí đặt bàn thờ khá rõ ràng, chiều rộng tường đủ lớn, chiều sâu không bị vướng cửa hoặc lối đi và một mẫu bàn có sẵn vừa đúng vị trí đó.

Nếu mẫu bàn rộng 1m75 hoặc 1m97 mà đặt vào khoảng tường đó vừa đẹp, hai bên còn khoảng trống hợp lý và phía trước vẫn đủ khoảng đứng thì không nhất thiết phải đặt lại một chiếc bàn mới chỉ để gọi là “đặt theo yêu cầu”.

Trong trường hợp này, điều quan trọng hơn là kiểm tra kích thước thực tế của chiếc bàn và xem nó có phù hợp với không gian hay không.

Đừng chỉ nhìn con số ghi trên bảng sản phẩm. Hãy xem cả chiều sâu, chiều cao tổng thể, vị trí chân, phần dạ và khoảng trống phía sau bàn.

2. Gia đình cần bàn thờ nhanh và không có yêu cầu đặc biệt

Có những gia đình đã hoàn thiện nhà, vị trí thờ đã có sẵn và chỉ còn thiếu bàn thờ.

Nếu nhu cầu chỉ là tìm một mẫu bàn thờ truyền thống, kích thước phổ biến, gỗ phù hợp và có thể đưa vào sử dụng ngay thì mua một mẫu có sẵn sẽ thuận tiện hơn.

Đặt làm riêng luôn cần một khoảng thời gian để trao đổi mẫu, chốt kích thước, chọn gỗ, làm mộc, kiểm tra và hoàn thiện. Nếu gia đình không có yêu cầu nào đặc biệt thì những bước đó đôi khi không thật sự cần thiết.

Không nên đặt làm chỉ vì nghĩ rằng đặt riêng thì mới tốt.

3. Gia đình đã tìm được đúng kiểu bàn mình thích

Có người đi xem rất nhiều mẫu rồi tìm được đúng một chiếc bàn mà mình thích.

Hoa văn vừa mắt, tỷ lệ phù hợp, gỗ đúng nhu cầu và kích thước cũng vừa vị trí đặt.

Trong trường hợp đó, việc cố thay đổi mẫu để biến nó thành một sản phẩm “đặt riêng” đôi khi lại không có thêm nhiều giá trị.

Nếu chiếc bàn đã đáp ứng được những điều quan trọng nhất thì có thể mua luôn.

4. Không gian đơn giản, không cần phối hợp nhiều hạng mục

Một chiếc bàn thờ đứng đặt sát tường trong một không gian tương đối đơn giản là một câu chuyện khác hoàn toàn với một gian thờ có cửa võng, Hoành phi, Câu đối, cuốn thư, ngai ỷ và nhiều lớp đồ thờ.

Nếu gia đình chỉ cần một chiếc bàn thờ, không có ý định làm đồng bộ cả không gian thì một mẫu có sẵn có thể đã đáp ứng đủ nhu cầu.

Đặc biệt với những căn hộ hoặc nhà phố có diện tích vừa phải, việc chọn một chiếc bàn có kích thước phù hợp rồi bố trí gọn gàng đôi khi tốt hơn việc cố làm một hệ thống đồ thờ quá nhiều chi tiết.

5. Gia đình muốn giữ ngân sách ở mức rõ ràng ngay từ đầu

Với hàng có sẵn, gia đình thường dễ hình dung tổng chi phí hơn vì sản phẩm đã hoàn thiện và quy cách đã được xác định.

Trong khi đó, một chiếc bàn đặt làm có thể thay đổi theo nhiều yếu tố: loại gỗ, kích thước, độ dày mộc, mức độ chạm, hoa văn, kiểu hoàn thiện và những yêu cầu riêng.

Nếu gia đình có ngân sách cố định và đã tìm được một sản phẩm có sẵn đáp ứng được nhu cầu thì đó cũng là một lý do chính đáng để chọn mua sẵn.

Không cần phải cố nâng cấp sản phẩm chỉ vì nghĩ rằng “đồ thờ thì phải đặt riêng mới xứng đáng”.

6. Nhà thuê, cửa hàng thuê hoặc gia đình có nhu cầu thờ cúng đơn giản

Không phải không gian thờ nào cũng được sử dụng lâu dài hoặc cần đầu tư thành một gian thờ hoàn chỉnh.

Ví dụ gia đình đang ở nhà thuê, cửa hàng thuê, văn phòng thuê hoặc một địa điểm kinh doanh có thể thay đổi trong vài năm tới. Trong những trường hợp này, việc làm một hệ bàn thờ được tính toán cố định theo kiến trúc của căn nhà đôi khi không thật sự cần thiết.

Một mẫu bàn thờ có sẵn, kích thước vừa phải, kiểu dáng phù hợp và có thể vận chuyển khi thay đổi địa điểm sẽ thuận tiện hơn.

Tương tự, có những gia đình có nhu cầu thờ cúng đơn giản. Gia đình chỉ cần một chiếc bàn thờ gọn gàng để đặt bát hương, bài vị và những đồ thờ cần thiết, không có nhu cầu làm đồng bộ cửa võng, Hoành phi – Câu đối, vách thờ, khám thờ hoặc nhiều lớp đồ thờ.

Trong trường hợp đó, nếu đã có một mẫu bàn thờ làm sẵn phù hợp thì không nhất thiết phải đặt làm riêng.

Điều này không có nghĩa là gia đình phải chọn một sản phẩm đơn giản hoặc giá thấp. Một chiếc bàn có sẵn vẫn có thể được làm bằng gỗ tốt, hoàn thiện kỹ và có kiểu dáng đẹp. Chỉ là gia đình không cần trả thêm chi phí và thời gian cho những yêu cầu mà mình thực tế không sử dụng đến.

Không gian sử dụng lâu dài và có yêu cầu riêng thì nên tính kỹ hơn; không gian có tính tạm thời hoặc nhu cầu thờ cúng đơn giản thì một mẫu có sẵn phù hợp có thể đã đủ.

Vì sao bàn thờ có sẵn thường có giá thấp hơn hàng đặt làm?

Nếu đã nói đến việc mua bàn thờ có sẵn thì cũng cần nói thẳng một điều: hàng có sẵn thường có giá dễ tiếp cận hơn hàng đặt làm riêng.

Điều này không nhất thiết có nghĩa là hàng có sẵn dùng gỗ kém hơn hoặc làm không kỹ. Có những mẫu sản xuất sẵn vẫn được làm rất tốt. Sự khác biệt trước hết nằm ở cách sản xuất và mức độ cá nhân hóa của sản phẩm.

Thứ nhất: sản phẩm được sản xuất theo mẫu và kích thước tiêu chuẩn

Một mẫu bàn thờ có sẵn thường được xưởng xác định trước về kiểu dáng, kích thước và quy cách. Khi một mẫu được làm lặp lại nhiều lần, các công đoạn chuẩn bị nguyên liệu, dựng mẫu, gia công và tổ chức sản xuất được phân bổ tốt hơn trên từng sản phẩm.

Người thợ cũng không phải bắt đầu lại từ đầu cho từng đơn hàng như với một sản phẩm đặt riêng. Vì vậy, chi phí sản xuất trên mỗi sản phẩm thường dễ kiểm soát hơn và giá thành có thể thấp hơn.

Đây là lý do hoàn toàn bình thường của sản xuất hàng mẫu. Giá thấp hơn không đồng nghĩa với việc sản phẩm có sẵn kém hơn.

Thứ hai: mức độ hoàn thiện và thời gian người thợ dành cho từng sản phẩm

Với sản phẩm đặt làm, đặc biệt là những mẫu có nhiều chi tiết chạm khắc, người thợ có điều kiện dành nhiều thời gian hơn để xử lý từng phần của sản phẩm. Từ tỷ lệ các cấu kiện, độ sâu nông của đường chạm, các mối ghép cho đến việc xử lý bề mặt, mỗi chi tiết đều có thể được kiểm tra và điều chỉnh theo yêu cầu cụ thể.

Vì vậy, khi một sản phẩm đặt làm có mức độ hoàn thiện cao hơn, phần chi phí chênh lệch không chỉ nằm ở lượng gỗ hay vật liệu sử dụng mà còn nằm ở thời gian và công sức người thợ dành cho từng sản phẩm.

Điều này cũng không có nghĩa bàn thờ có sẵn đều có mức độ hoàn thiện thấp. Một sản phẩm có sẵn được làm kỹ vẫn có thể rất đẹp và bền. Chỉ là khi so sánh những sản phẩm có mức độ cầu kỳ và hoàn thiện khác nhau, sản phẩm đặt riêng thường phát sinh thêm thời gian và công việc để đáp ứng những yêu cầu riêng đó.

Giá rẻ hơn không đồng nghĩa với việc mua sẵn là lựa chọn kém hơn

Đây là điều chúng tôi nghĩ khách hàng nên nhìn thật rõ.

Nếu gia đình chỉ cần một chiếc bàn thờ có kích thước phù hợp, mẫu mã ưng ý và đáp ứng được nhu cầu sử dụng thì một sản phẩm có sẵn hoàn toàn có thể là lựa chọn hợp lý.

Không nhất thiết phải bỏ thêm chi phí để đặt riêng một sản phẩm nếu những ưu điểm của việc đặt riêng không thực sự cần thiết với không gian của gia đình.

Đặt làm riêng có giá trị khi gia đình thực sự cần những thứ mà hàng có sẵn không đáp ứng được: kích thước riêng, tỷ lệ riêng, hoa văn riêng, yêu cầu về gỗ, cách bố trí hoặc sự đồng bộ với toàn bộ gian thờ.

Còn nếu những điều đó không cần thiết, mua một mẫu có sẵn phù hợp có thể vừa đủ và hợp lý hơn.

Nhưng khi nào đặt làm lại thực sự có ý nghĩa?

Điểm này mới là phần quan trọng.

Đặt làm không chỉ để có một chiếc bàn “độc nhất”. Giá trị lớn hơn của việc đặt làm nằm ở chỗ chiếc bàn được tính cùng với không gian thực tế.

Ví dụ, cùng là một mẫu Án gian nhưng đặt vào hai gian thờ khác nhau thì chưa chắc nên dùng cùng một kích thước.

Không gian rộng có thể dùng bàn 1m97. Không gian hẹp hơn có thể phải giảm xuống 1m75 hoặc 1m55. Khi giảm kích thước, không chỉ thu nhỏ chiều dài mà tỷ lệ của chân, dạ, mặt bàn và các mảng chạm cũng phải được cân lại.

Đó là điểm khác nhau giữa “chọn một chiếc bàn có sẵn” và “tính một chiếc bàn cho một không gian cụ thể”.

Đặt làm đặc biệt có ý nghĩa khi vị trí đặt bàn không theo kích thước phổ biến

Không phải ngôi nhà nào cũng có một bức tường vuông vắn và khoảng trống lý tưởng.

Có nhà có cột ở hai bên. Có nhà sát cửa. Có nhà chiều sâu bị hạn chế. Có nhà trần thấp. Có nhà lại cần đặt bàn cùng cửa võng, vách thờ hoặc những hạng mục đã có từ trước.

Trong những trường hợp này, chỉ cần chiếc bàn sâu hơn một chút hoặc rộng hơn một chút cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bố cục.

Khi đó, đặt làm riêng giúp người thợ tính lại kích thước dựa trên hiện trạng thực tế, thay vì cố tìm một mẫu có sẵn gần giống.

Đặt làm càng có ý nghĩa khi bàn thờ nằm trong một tổng thể lớn

Đây là trường hợp chúng tôi gặp khá thường xuyên.

Ví dụ một gian thờ có:

• Bàn thờ;
• Cửa võng;
• Hoành phi, Câu đối;
• Cuốn thư;
• Ngai ỷ, bài vị;
• Vách thờ;
• Hoặc các lớp đồ thờ khác.

Lúc này chiếc bàn không còn là một sản phẩm đứng riêng.

Nó phải nằm đúng vị trí trong toàn bộ không gian.

Nếu cửa võng đã có kích thước nhất định thì bàn thờ phải cân với cửa võng. Nếu Hoành phi và Câu đối đã xác định vị trí thì khoảng rộng của bàn cũng cần tính đến chúng. Nếu phía sau đã có khám hoặc cuốn thư thì chiều sâu và cao độ của bàn cũng không thể chọn tùy ý.

Đây là lúc đặt làm theo tổng thể có giá trị hơn việc mua từng món có sẵn.

Đừng biến thước Lỗ Ban thành lý do bắt buộc phải đặt làm

Đây là một điều chúng tôi thấy rất nhiều gia đình băn khoăn.

Người bán có thể đưa ra một kích thước rất đẹp trên thước Lỗ Ban và nói rằng đó là kích thước nên chọn. Nhưng một con số đẹp trên thước chưa chắc đã tạo ra một chiếc bàn đẹp trong căn phòng cụ thể.

Ví dụ một bức tường chỉ có khoảng 1m80 nhưng gia đình cố chọn chiếc bàn rộng gần 2m chỉ vì muốn lấy một kích thước được cho là đẹp. Khi đó hai bên bị ép sát, khoảng trống mất cân đối và những đồ thờ xung quanh cũng không còn chỗ.

Ngược lại, nếu một mẫu có sẵn vừa đúng khoảng tường, chiều sâu phù hợp và tỷ lệ đẹp với gian thờ thì không có lý do gì phải bỏ mẫu đó chỉ vì nó không phải sản phẩm đặt riêng.

Kích thước đẹp cần đi cùng không gian đẹp.

Với chúng tôi, kích thước bàn thờ luôn cần được nhìn cùng với gian thờ thực tế, thay vì chỉ chọn một con số rồi cố ép không gian theo con số đó.

Một chiếc bàn đặt làm chưa chắc đã tốt nếu người làm không hiểu không gian

Đây cũng là điều cần nói thẳng.

“Đặt làm theo kích thước” nghe có vẻ tốt hơn, nhưng nếu gia chủ chỉ đưa cho thợ một con số:

“Làm cho tôi bàn 1m97.”

thì thực tế vẫn chưa phải là một phương án thiết kế.

Người thợ còn phải biết chiếc bàn đặt ở đâu, phía sau là gì, hai bên có cột hay tường không, phía trên có Hoành phi hay cửa võng không, chiều sâu gian thờ bao nhiêu và gia đình dự định đặt những đồ gì trên bàn.

Ngay cả cùng một kích thước 1m97, hai chiếc bàn vẫn có thể cần tỷ lệ khác nhau tùy theo không gian và kiểu dáng.

Vì vậy, đặt làm chỉ thực sự có ý nghĩa khi người làm hiểu được lý do phải đặt làm.

Có một cách đơn giản để tự quyết định: hãy nhìn vào không gian trước

Trước khi gọi cho xưởng, gia đình có thể tự trả lời một số câu hỏi rất đơn giản:

• Vị trí đặt bàn thờ rộng bao nhiêu?
• Chiều sâu có bị giới hạn không?
• Hai bên có cột, cửa hoặc đồ nội thất khác không?
• Phía trên có cửa võng, Hoành phi hoặc hạng mục nào khác không?
• Gia đình chỉ cần bàn thờ hay muốn làm cả gian thờ?
• Đã có đồ thờ nào từ trước chưa?
• Có yêu cầu đặc biệt về gỗ, hoa văn hoặc kích thước không?

Nếu hầu hết câu trả lời đều đơn giản và gia đình đã tìm được một mẫu có sẵn phù hợp, mua sẵn hoàn toàn có thể là lựa chọn hợp lý.

Nếu càng trả lời càng thấy có nhiều thứ phải phối hợp, lúc đó nên tính đến phương án đặt làm.

Ví dụ rất khác nhau giữa một chiếc bàn có sẵn và một chiếc bàn đặt cho gian thờ

Giả sử một gia đình có phòng thờ riêng, tường rộng 2m30, không có cột chắn và chỉ cần một chiếc bàn thờ đặt sát tường.

Nếu tìm được một mẫu bàn rộng 1m97, chiều sâu phù hợp, chiều cao phù hợp và gia đình thích mẫu đó thì mua sẵn là hoàn toàn có thể.

Nhưng cũng với căn nhà đó, nếu phía trước dự định làm cửa võng, hai bên có Câu đối, phía sau có cuốn thư và gia đình muốn bố trí thêm ngai ỷ, bài vị thì câu chuyện đã khác.

Lúc này phải tính cả khoảng sáng, cao độ, chiều sâu, vị trí từng lớp và tỷ lệ giữa các hạng mục. Một chiếc bàn mua riêng lẻ có thể vẫn đẹp, nhưng khi đặt vào tổng thể chưa chắc đã đúng.

Vậy nên mua sẵn hay đặt làm?

Câu trả lời của chúng tôi không phải là “đặt làm”.

Cũng không phải là “mua sẵn”.

Mà là:

Nếu đã có một mẫu bàn phù hợp với không gian và nhu cầu sử dụng, hãy mua.

Nếu không gian có những yêu cầu riêng hoặc bàn thờ phải phối hợp với nhiều hạng mục khác, hãy đặt làm.

Đừng đặt làm chỉ để có cảm giác rằng mình đang mua một sản phẩm cao cấp hơn.

Và cũng đừng mua sẵn chỉ vì thấy một mẫu đẹp trên ảnh.

Chiếc bàn thờ cuối cùng vẫn phải phù hợp với nơi nó được đặt, với cách gia đình sử dụng và với tổng thể không gian thờ.

Một người thợ có trách nhiệm không phải lúc nào cũng khuyên khách đặt làm

Đây là điều chúng tôi muốn nói rõ với khách hàng.

Nếu khách gửi ảnh không gian và hỏi nên làm thế nào, nhưng chúng tôi thấy một mẫu có sẵn đã phù hợp thì hoàn toàn có thể tư vấn khách mua mẫu đó.

Không phải đơn hàng nào cũng cần chế tác riêng.

Ngược lại, nếu thấy chiếc bàn có sẵn sẽ khiến gian thờ bị chật, sai tỷ lệ hoặc không thể kết hợp với những hạng mục đã có thì lúc đó chúng tôi mới đề xuất phương án đặt làm.

Bởi cuối cùng, điều người thợ cần làm không phải là bán thêm một chiếc bàn, mà là làm cho không gian thờ phù hợp với thực tế của gia đình.

Nếu đặt làm, xưởng cần biết những gì?

Không cần phải chuẩn bị một bản vẽ kỹ thuật hoàn chỉnh.

Thông thường chỉ cần gửi:

• Ảnh vị trí đặt bàn thờ;
• Chiều rộng và chiều sâu khoảng đặt bàn;
• Chiều cao trần nếu cần tính tổng thể;
• Ảnh những đồ thờ đã có;
• Mẫu bàn hoặc hoa văn mà gia đình yêu thích;
• Yêu cầu về gỗ và hoàn thiện nếu đã xác định.

Từ đó mới có thể trao đổi xem nên chọn mẫu có sẵn hay cần điều chỉnh và đặt làm riêng.

Với những không gian cần làm tổng thể, xưởng có thể thiết kế 3D không gian thờ trước để gia chủ nhìn được phương án trước khi đưa vào chế tác.

Kết luận

Bàn thờ có sẵn không phải lúc nào cũng là lựa chọn thứ hai.

Nếu không gian đơn giản, kích thước phù hợp, mẫu có sẵn đúng nhu cầu và gia đình không có yêu cầu đặc biệt thì mua sẵn là một lựa chọn rất bình thường và hợp lý.

Đặt làm chỉ thực sự đáng giá khi chiếc bàn cần được tính cùng một không gian cụ thể: kích thước khác thường, kiến trúc có sẵn, nhiều hạng mục phối hợp, yêu cầu riêng về hoa văn – gỗ – quy cách hoặc cần làm đồng bộ cả gian thờ.

Và nếu phải chọn giữa hai phương án, hãy bắt đầu bằng câu hỏi:

“Chiếc bàn nào phù hợp với gian thờ của gia đình tôi?”

chứ không phải:

“Mua sẵn hay đặt làm cái nào sang hơn?”

Góc nhìn từ Xưởng Đồ Thờ Sơn Đồng Trần Hùng

Xưởng trực tiếp chế tác bàn thờ gỗ tại Sơn Đồng, đồng thời nhận đặt làm theo mẫu, kích thước và hiện trạng thực tế.

Với từng trường hợp, chúng tôi ưu tiên xem không gian trước rồi mới tư vấn nên dùng mẫu có sẵn hay đặt làm riêng. Khi đặt làm, khách hàng có thể trao đổi về loại gỗ, kiểu dáng, hoa văn, kích thước và quy cách; với những đơn hàng cần kiểm tra kỹ, phần mộc có thể được duyệt trước khi chuyển sang hoàn thiện.

Xưởng làm bàn thờ theo yêu cầu tại Sơn Đồng – nhận tư vấn theo không gian thực tế.