NHỮNG LỖI “KHÓ NHÌN THẤY” KHI LÀM ĐỒ THỜ – CẢNH BÁO CHO GIA CHỦ CHỈ NHÌN CÁI ĐẸP TRƯỚC MẮT
Tác giả: Nghệ nhân Trần Hùng | Chuyên mục: Kinh Nghiệm Làm Đồ Thờ
Có một thực tế tréo ngoe trong nghề làm đồ thờ: Một bộ đồ thờ làm “ẩu” và một bộ đồ thờ làm “kỹ”, khi vừa mới hoàn thiện sơn son thếp vàng xong, nhìn bề ngoài có thể giống nhau đến 90%.
Gỗ lúc đó còn mới, màu còn tươi, dáng còn thẳng. Nhưng đồ thờ không phải là vật trưng bày trong tủ kính. Nó phải chịu sự khắc nghiệt của thời tiết nóng – lạnh, độ ẩm thay đổi theo mùa và khói hương thường xuyên. Chính “phép thử” thời gian này sẽ bóc trần những lỗi ẩn mà lúc mua bạn không bao giờ thấy được.
1. Lỗi 1: Gỗ Chưa “Chín” – Cơn Ác Mộng Cong Vênh Dai Dẳng
Đây là lỗi phổ biến nhất và cũng là lỗi “vô phương cứu chữa”.
-
Lúc mới mua: Gỗ mít, gỗ dổi được phun sơn bóng bẩy, mặt bàn phẳng lì.
-
Sau vài năm: Bạn sẽ thấy mặt bàn thờ bắt đầu “vặn mình”. Mép gỗ vênh lên dù chỉ vài ly nhưng đủ làm toàn bộ dáng thờ bị lệch, tạo cảm giác không vững chãi.
-
Nguyên nhân: Do xưởng ép tiến độ, gỗ chưa được phơi hong đủ thời gian để “chết” hẳn thớ gỗ đã vội đưa vào sản xuất. Gỗ còn “tươi” bên trong sẽ liên tục co ngót, tạo ra những biến dạng không thể sửa chữa.

2. Lỗi 2: Hậu Ban Thờ Ghép – “Vết Nứt” Ở Xương Sống
Phần hậu (mặt sau) ban thờ là chi tiết ít người để ý nhất, nhưng lại là “xương sống” giữ kết cấu.
-
Chiêu trò: Để cắt giảm chi phí, nhiều nơi dùng gỗ vụn ghép lại thành tấm hậu. Lúc mới mua, các mối ghép được trám tít và sơn phủ kín nên nhìn vẫn rất phẳng.
-
Hậu quả: Sau vài năm, các miếng gỗ co ngót không đều nhau, tạo thành những khe hở dọc theo ban thờ. Độ chắc chắn giảm sút, thậm chí là nơi cho mối mọt trú ngụ. Đồ thờ hàng kỹ luôn ưu tiên Hậu liền tấm để đảm bảo sự ổn định tuyệt đối.
3. Lỗi 3: Tỷ Lệ Dáng Thờ Sai – Cái “Kém Khí” Khó Gọi Tên
Lỗi này không nằm ở gỗ, mà nằm ở tư duy thẩm mỹ.
-
Lúc đầu: Bạn thấy nó ổn vì nó giống các mẫu đại trà trên mạng.
-
Về lâu dài: Càng thờ, bạn càng thấy ban thờ nhìn “nông”, thiếu chiều sâu và không toát lên vẻ uy nghiêm.
-
Nguyên nhân: Do thợ làm theo kiểu “đồ nội thất”, không tính toán kỹ tỷ lệ giữa chiều cao – chiều sâu và không gian thực tế. Một bộ đồ thờ đúng chuẩn phải “đứng dáng”, tạo ra sự trang nghiêm ngay cả khi nhìn từ xa hay nhìn gần.
4. Lỗi 4: Hoa Văn Chạm Nhanh – Sự “Nhạt Nhòa” Theo Năm Tháng
Hoa văn không chỉ để trang trí, nó tạo ra Thần thái cho ban thờ.
-
Hàng chợ: Thường chạm nông, ít lớp, đường nét thô vì dùng máy CNC hoặc thợ tay nghề yếu đục nhanh cho xong đơn.
-
Sau vài năm: Khi lớp sơn xuống màu tự nhiên, hoa văn bị “chìm” nghỉm, nhìn thiếu điểm nhấn, không còn độ sâu thị giác. Ngược lại, hoa văn Chạm tay – Chạm nghề tại Sơn Đồng luôn có độ “nuôi”, càng thờ lâu càng thấy rõ sự tinh xảo và sống động.

5. Lỗi 5: Sơn Phủ Công Nghiệp – Sự Xuống Cấp Của “Lớp Áo”
Nhiều bộ đồ thờ lúc mới nhận màu rất đều và bóng đẹp (thường là sơn PU công nghiệp).
-
Vấn đề: Sau 3-5 năm chịu nhiệt độ từ khói hương, lớp sơn này bắt đầu xỉn màu nhanh chóng, mất đi độ sâu và dễ bong rộp ở những góc cạnh.
-
Đồ thờ làm kỹ: Thường dùng sơn ta hoặc sơn phủ có chiều sâu, màu sắc không rực rỡ ngay từ đầu nhưng sẽ trầm dần và đanh lại theo thời gian, càng cũ càng quý.
6. Lỗi 6: Kết Cấu Bên Trong Làm “Đủ Dùng”
Gia chủ thường chỉ nhìn mặt tiền, còn chúng tôi nhìn vào độ dày của gỗ và cách ráp mộng bên trong.
-
Sai lầm: Xưởng làm nhanh thường cắt giảm độ dày của khung xương, dùng đinh sắt thay vì mộng gỗ.
-
Sau vài năm: Ban thờ có cảm giác “nhẹ”, dễ bị rung nhẹ khi sắp lễ hoặc đặt đồ nặng lên trên. Sự vững chãi – yếu tố quan trọng nhất của đồ thờ – hoàn toàn biến mất.
7. Làm Sao Để Tránh Những Lỗi “Ẩn” Này?
Những lỗi này cực kỳ khó phát hiện lúc mới mua. Cách duy nhất để bảo vệ mình là chọn đúng nơi làm nghề thực thụ ngay từ đầu. Một xưởng làm đồ thờ uy tín như Xưởng Trần Hùng sẽ:
-
Không ép tiến độ vô lý: Chúng tôi cần thời gian để gỗ “chín”.
-
Minh bạch kết cấu: Khách hàng luôn được mời về kiểm tra phần thô (mộc), xem tận mắt tấm hậu liền hay ghép, mộng mẹo chắc chắn ra sao trước khi sơn.
-
Tư duy thờ cúng: Chúng tôi làm để khách thờ cả đời, chứ không phải để giao xong một đơn hàng.
Kinh nghiệm xương máu: Đồ thờ tốt không phải là đồ không bao giờ thay đổi, mà là đồ thay đổi theo hướng đẹp dần và ổn định dần theo năm tháng. Nếu bạn muốn một sự an tâm tuyệt đối cho không gian tâm linh của gia đình, hãy đặt niềm tin vào những nghệ nhân hiểu và sống chết với nghề.
LIÊN HỆ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN CHUYÊN SÂU
-
XƯỞNG ĐỒ THỜ SƠN ĐỒNG TRẦN HÙNG
-
Nghệ nhân: Trần Hùng
-
Hotline/Zalo: 0986.16.16.23
-
Địa chỉ: Thôn Đồng, Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội.
-
Website:
https://dothosondong.net/


